2/1/2026
Αιώνες μετά την καταδίκη σε θάνατο του Σωκράτη (399 π.Χ.), μάς απασχολεί η δίκη αυτού του Έλληνα που θεωρείται, παγκοσμίως, ως ο ιδρυτής της Φιλοσοφίας!
Ιδιαίτερα η δίκη του Σωκράτη αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα ιστορικό αίνιγμα. Γιατί ήταν αυτός που συνελήφθη, δικάστηκε και καταδικάστηκε από τους σύγχρονούς του, σε μια εποχή που ήταν πολλοί εκείνοι που θα μπορούσαν να κατηγορηθούν, δικαίως ή αδίκως, για αντιδημοκρατικές απόψεις, με τις οποίες επηρέαζαν τους συμπολίτες τους και κυρίως τους νέους...
Ίσως επιλέχθηκε τυχαία; Ή μήπως επειδή ήταν ένας από τους γηραιότερους και πιο φημισμένους φιλοσόφους της κοινωνίας του;
Σε κάθε περίπτωση, ο Σωκράτης ξεχώριζε από τους υπόλοιπους τόσο για τις ιδέες του όσο και για τον τρόπο με τον οποίο τις εξέφραζε.
Όταν κάποτε το Μαντείο των Δελφών χρησμοδότησε πως κανείς δεν είναι σοφότερος του Σωκράτη, αυτός είπε πως το Μαντείο, στην πραγματικότητα δεν εννοούσε τον ίδιο, αλλά "μεταχειρίστηκε το όνομά μου ως παράδειγμα, σαν να έλεγε πως ο σοφότερος ανάμεσά σας είναι αυτός που, σαν τον Σωκράτη, ξέρει ότι δεν αξιώθηκε στ΄ αλήθεια τίποτα από τη σοφία" (Πλάτ., Απολ. 23Β).
Ο Σωκράτης δεν πίστευε πως ήταν ξεχωριστός και πιο έξυπνος από τους υπόλοιπους, αντίθετα τόνιζε στους λόγους του την άγνοια που τον διακατείχε!
Αν μπορούσαμε όλοι να αναγνωρίσουμε την άγνοιά μας, αν οι κοινωνίες μας γέμιζαν με Σωκράτηδες, πόσο διαφορετική και καλύτερη θα γινόταν η ζωή μας!...
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Σωκράτης, στην δίκη του, κρίθηκε ένοχος από μια μικρή πλειοψηφία: διακόσιοι ογδόντα άνθρωποι από σύνολο πεντακοσίων τον έκριναν ως ένοχο. Αντιλαμβανόμαστε ότι η ψηφοφορία ήταν αμφίρροπη και ο Σωκράτης θα μπορούσε να είχε σωθεί. Όπως ο ίδιος είχε πει: Τριάντα μόνο ψήφοι αν άλλαζαν, θα είχα απαλλαγεί" (Πλάτ., Απολ. 36a).
Όμως, σύμφωνα με την αθηναϊκή νομοθεσία, γινόταν και δεύτερη ψηφοφορία που καθόριζε την ποινή. Σε αυτήν λοιπόν την ψηφοφορία, ψήφισαν υπέρ της θανατικής ποινής περισσότεροι από όσους είχαν ψηφίσει υπέρ της καταδίκης του. Αυτό το υποστήριξε ο Διογένης Λαέρτιος, αλλά πολλοί λένε ότι δεν είναι αξιόπιστος ο λόγος του.
Ο Σωκράτης κατηγορήθηκε στην εποχή του, αλλά κατηγορείται μέχρι και σήμερα από κάποιους που ισχυρίζονται ότι ερευνούν τα πάντα γύρω από την ζωή και την φιλοσοφία του. Ποιος όμως μπορεί να τον γνωρίζει καλύτερα από τον μαθητή του, τον Πλάτωνα;
Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, ο Σωκράτης ξεχώριζε, μεταξύ πολλών άλλων, και για ένα του γνώρισμα: την εγκράτεια. Σε όλες τις καταστάσεις της ζωής του, ο Σωκράτης συμπεριφερόταν πάντα με μέτρο.
Κάποτε, ένας φυσιογνωμιστής ρώτησε τον Σωκράτη πώς γίνεται να μοιάζει με σάτυρο (λένε πως ήταν άσχημος) αλλά να είναι τόσο εγκρατής. Και ο Σωκράτης τού απάντησε ότι το πρόσωπο αποκαλύπτει την φύση με την οποία γεννιόμαστε, μα όχι την φύση όπως την διαπλάθουμε.
Και, ένα είχε να φροντίσει ο κάθε θνητός: Να εκπαιδεύσει τον εαυτό του ώστε αυτός να επιθυμεί μόνο το αγαθό.
(Η φωτογραφία δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου