Σελίδες

Σε παχαίνει το ψωμί; Μια μελέτη επιτέλους λύνει το ζήτημα (και εξηγεί γιατί)


18/5/2026

Το ψωμί κατηγορείται εδώ και καιρό ότι προκαλεί αύξηση βάρους, ιδιαίτερα επειδή έχει αρκετές θερμίδες. Αλλά ποια είναι η αλήθεια; Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος εμβάθυνε στην ουσία του καρβελιού και παρέχει μια απλή απάντηση σε αυτό το ακανθώδες ερώτημα!

Λατρεύουμε το ψωμί. Το 56% των Γάλλων (κι ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό Ελλήνων) το τρώνε τουλάχιστον μία φορά την ημέρα, σύμφωνα με το τελευταίο βαρόμετρο Bridor (2025). Η έλξη μας για το άμυλο χρονολογείται πολύ πριν από την εφεύρεση της γεωργίας. Βασίζεται στην αμυλάση, ένα ένζυμο που υπάρχει στο σάλιο μας και έχει επηρεάσει την ανθρώπινη εξέλιξη. Ωστόσο, συχνά πιστεύεται ότι το ψωμί μας κάνει να παίρνουμε βάρος επειδή έχει πολλές θερμίδες. Δεν είναι και τόσο σίγουρο, σύμφωνα με Ιάπωνες ερευνητές που μελέτησαν ποντίκια.

Ένας επιβραδυνόμενος μεταβολισμός χωρίς υπερβολικές θερμίδες

Ερευνητές στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα διαπίστωσαν ότι η αύξηση βάρους (σε ποντίκια) συμβαίνει μετά την κατανάλωση ψωμιού, αλλά ότι δεν οφείλεται απλώς στην υπερκατανάλωση. Σύμφωνα με την εργασία τους που δημοσιεύτηκε στο Molecular Nutrition & Food Research τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, το φαινόμενο είναι πιο ύπουλο επειδή η κατανάλωση αλευριού σίτου προκαλεί δραστική μείωση της ενεργειακής δαπάνης.

Αυτή η μεταβολική επιβράδυνση (όσο πιο αργός είναι ο μεταβολισμός μας, τόσο λιγότερη ενέργεια καταναλώνουμε σε ηρεμία και τόσο περισσότερο βάρος παίρνουμε) παρατηρείται τόσο όταν το σώμα βρίσκεται σε ηρεμία όσο και κατά τη διάρκεια έντονης σωματικής δραστηριότητας. Τα ποντίκια παρουσίασαν αξιοσημείωτη μείωση στην κατανάλωση οξυγόνου, ένα σημάδι ενός σώματος που λειτουργεί με πιο αργό ρυθμό. Δεδομένου ότι η ενέργεια που παρέχεται από την τροφή δεν καίγεται, αναπόφευκτα μετατρέπεται σε λιπώδη μάζα, ακόμη και με την ίδια θερμιδική πρόσληψη και μια ισορροπημένη διατροφή.

Το σιτάρι επαναπρογραμματίζει τη λειτουργία του ήπατος

Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτό το (απογοητευτικό) εύρημα; Η κατανάλωση λευκού ψωμιού μεταβάλλει ριζικά τη χημεία του ήπατος. Η μελέτη υπογραμμίζει την αυξημένη ενεργοποίηση γονιδίων που είναι υπεύθυνα για τη λιπογένεση, μετατρέποντας κυριολεκτικά το ήπαρ σε κέντρο παραγωγής λίπους. Η κατανάλωση σιταριού διεγείρει την έκφραση γονιδίων, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση των κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών οξέων στην κυκλοφορία του αίματος. Ταυτόχρονα, οι μεταφορείς τριγλυκεριδίων γίνονται υπερδραστήριοι λόγω αυτών των γενετικών αλλαγών, επιταχύνοντας τη μεταφορά και την υπερβολική αποθήκευση λιπών στον λιπώδη ιστό. Αξίζει να σημειωθεί ότι το παράδοξο του αλεύρου ρυζιού ισχύει και εδώ: αν και συχνά θεωρείται πιο υγιεινό, προκαλεί παρόμοιες ηπατικές διαταραχές.

Ορμονικές διαταραχές και διατροφικές ελλείψεις: το βάρος του ψωμιού!

Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας προϊόντων με βάση το σιτάρι προκαλεί σημαντικές ορμονικές ειδοποιήσεις. Οι ερευνητές παρατήρησαν μια ανώμαλη αύξηση της ινσουλίνης και της λεπτίνης. Η παρατεταμένη περίσσεια αυτών των δύο ορμονών προάγει την ανάπτυξη μεταβολικής αντίστασης, ανοίγοντας το δρόμο για την παχυσαρκία. Επιπλέον, η εξαιρετικά ελκυστική φύση των επεξεργασμένων υδατανθράκων οδηγεί το σώμα να παραμελεί άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Οι εξετάσεις αίματος αποκαλύπτουν μια πτώση στα απαραίτητα αμινοξέα, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της ψυχικής ισορροπίας. Η μελέτη σημειώνει επίσης μια ανισότητα μεταξύ των φύλων: ενώ τα θηλυκά ποντίκια επωφελούνται από την προστασία των οιστρογόνων από την τεράστια αύξηση βάρους, εξακολουθούν να εμφανίζουν μια ανησυχητική αύξηση στα τριγλυκερίδια και τη γλυκαιμική ανισορροπία.

Ένα ευτυχώς αναστρέψιμο μεταβολικό αποτέλεσμα

Τα καλά νέα σε όλα αυτά; Η μεταβολική επιβράδυνση που προκαλείται από το αλεύρι σίτου δεν είναι μόνιμη. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια ταχεία ομαλοποίηση του μεταβολισμού μόλις σταματήσει η κατανάλωση αυτών των προϊόντων. Η αύξηση βάρους σταματά αμέσως και τα διαταραγμένα επίπεδα ορμονών επιστρέφουν γρήγορα στο φυσιολογικό. Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι η πραγματική απειλή προέρχεται από το επεξεργασμένο αλεύρι, όχι από τις καθαρές θερμίδες. Για να αντιστρέψουμε αυτή την τάση, πρέπει να επανεξετάσουμε τη δομή των γευμάτων μας, αποφεύγοντας την υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων υπέρ των τροφών ολικής αλέσεως. Το ψωμί με προζύμι, ειδικότερα, είναι μια εξαιρετική επιλογή. - Δημοσιεύτηκε από S. Coucke-Haddad - Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου