Σικελία: Ανασκάφηκε αρχαίο ελληνικό γυμνάσιο του 2ου π.Χ. αιώνα - Δεν υπήρχε άλλο σαν αυτό στον αρχαίο κόσμο

Η αίθουσα διαλέξεων στη μέση της εικόνας έχει ακόμα ημικυκλικά καθίσματα - Φωτογραφία:Thomas Lappi – Monika Trümper / FU Berlin, Institut für Klassische Archäologie

28/4/2025

Στη Σικελία, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τμήματα ενός αρχαίου γυμνασίου που χρονολογείται από τον 2ο αιώνα π.Χ. Μεταξύ αυτών: μια αρχαία αίθουσα διαλέξεων που δείχνει πόσο εκτενώς εκπαιδεύονταν οι νέοι άνδρες εκείνη την εποχή.

 Η σωματική και πνευματική ικανότητα εκτιμούνταν ιδιαίτερα από τους αρχαίους Έλληνες. Ως εκ τούτου, οι νέοι άνδρες έλαβαν αθλητική και πνευματική εκπαίδευση στα λεγόμενα Γυμνάσια. 

Ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό κτίριο αυτού του τύπου βρισκόταν κάποτε στο Agrigento (Αγριτζέντο), μια ελληνική αποικία στη Σικελία. Τμήματα του αθλητικού χώρου του γυμνασίου έχουν ήδη αποκαλυφθεί κατά τις ανασκαφές των τελευταίων δεκαετιών. Τώρα, αυτά τα ευρήματα ενώνονται με μια εντυπωσιακή αίθουσα διαλέξεων, η οποία στην αρχαιότητα είχε χώρο για 200 άτομα για μελέτη. 

Ένα μοναδικό γυμνάσιο 

Η αρχαία πόλη Agrigento ιδρύθηκε το 580 π.Χ. Η κατασκευή του γυμνασίου ακολούθησε τον 2ο αιώνα π.Χ. Ο αθλητικός χώρος του συγκροτήματος, που έχει ήδη ανασκαφεί, έχει εντυπωσιάσει εδώ και καιρό την ερευνητική κοινότητα: εκτός από μια πολυτελή υπαίθρια πισίνα με εξελιγμένο σύστημα ύδρευσης και ένα μεγάλο αποδυτήριο, περιλαμβάνει επίσης πολλές πίστες τρεξίματος μήκους έως 200 μέτρων.

Το αμφιθέατρο που ανακαλύφθηκε τώρα είναι εξίσου εντυπωσιακό: Αποτελείται από ένα μικρό, σκεπασμένο θέατρο γύρω από το οποίο είναι χτισμένες σε ημικύκλιο οκτώ ανοδικές σειρές καθισμάτων.

Οι χώροι αυτοί του παλιού γυμνασίου έχουν ανασκαφεί μέχρι τώρα - Φωτογραφία:Thomas Lappi – Monika Trümper / FU Berlin, Institut für Klassische Archäologie

Η τρέχουσα ανακάλυψη είναι εξαιρετική από πολλές απόψεις, γράφει η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τους Γερμανούς αρχαιολόγους Monika Trümper και Thomas Lappi από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Τα αρχαία γυμνάσια ήταν παλαιότερα γνωστά σχεδόν αποκλειστικά από την ανατολική Μεσόγειο, αλλά στη δυτική Μεσόγειο το γυμνάσιο στο Agrigento είναι το πρώτο εύρημα του είδους του. 

Οι ερευνητές περιγράφουν το κτίριο ως ένα είδος «λύκειου υπερθετικών» – εν μέρει λόγω των εντυπωσιακών αθλητικών του εγκαταστάσεων, αλλά κυρίως λόγω της αίθουσας διαλέξεων που έχει τώρα ανακαλυφθεί. Τον 2ο αιώνα π.Χ. δεν υπήρχε παρόμοια σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο πριν από το 1000 π.Χ., λέει ο Τρούμπερ.

 Ιδιαίτερη μαρτυρία αρχαίας ελληνικής παιδείας

Μέχρι τώρα, οι ερευνητές υπέθεταν ότι τα λύκεια στη Σικελία χρησιμοποιούνταν κυρίως για την παραστρατιωτική εκπαίδευση νεαρών ανδρών. «Η νέα μας ανακάλυψη λέει μια διαφορετική ιστορία», λέει ο Τρούμπερ. «Στο Agrigento, η πνευματική εκπαίδευση των νεαρών ανδρών είχε προφανώς μια περίοπτη θέση - με την αληθινή έννοια της λέξης: μια ξεχωριστή αίθουσα διαλέξεων στην οποία οι νέοι μπορούσαν να ακούσουν διαλέξεις, να παρακολουθήσουν μαθήματα, ίσως ακόμη και να δώσουν ρητορικές ασκήσεις και παραστάσεις για ένα κοινό, να συγκεντρωθούν και ούτω καθεξής». Το Agrigento ήταν έτσι όχι μόνο ένας σημαντικός τόπος του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και ένα κέντρο καινοτόμου εκπαιδευτικής αρχιτεκτονικής.

Η σημασία που δόθηκε στην εκτεταμένη εκπαίδευση των νεαρών ανδρών εκείνη την εποχή αποδεικνύεται όχι μόνο από το κολοσσιαίο κτίσμα αλλά και από δύο ασβεστολιθικούς λίθους με επιγραφές που βρέθηκαν στην αίθουσα διαλέξεων κατά τις τρέχουσες ανασκαφές. Αναφέρει έναν διευθυντή γυμνασίου, που ονομαζόταν γυμνασιάρχης, και την ανακαίνιση της στέγης των αποδυτηρίων. Σύμφωνα με την επιγραφή, το τελευταίο χρηματοδοτούνταν από πολίτη. -Πηγή: nationalgeographic.de