Κατοχή: Τέσσερις ήρωες κατάσκοποι, Βενιζέλος, Γούτης, Κιτσόπουλος, Δημητρόπουλος και ο περιβόητος προδότης Ρένος Αργυρίου

22/3/2026

Η άνοιξη χαμογελούσε στη σκλαβωμένη Αττική.

Ήταν 16 Μαΐου 1943, Κυριακή του Θωμά. Σ΄ ένα εξοχικό σπιτάκι του Χαλανδρίου, στην οδό Κουντουριώτου 4, ο Απόστολος Βενιζέλος, μόνιμος υπαξιωματικός τηλεγραφητής του Β. Ναυτικού, ζούσε ευτυχισμένος με τη γυναίκα του. Εκείνη την ημέρα είχε καλέσει δύο φίλους του από την Αθήνα: το Θανάση Κουλή, αστυφύλακα του Η΄ Αστυν. Τμήματος Αθηνών (αριθ. 30) και το Χρήστο Νομικό, έμπορο.

Το σπιτάκι του Βενιζέλου, έμοιαζε με μικρή αγροικία. Έτρεφε άφθονα περιστέρια, κότες, κουνέλια, κατσίκες και δεν του έλειπε τίποτε σχεδόν σε μια εποχή που όλος ο κόσμος πεινούσε. Δεν ξεχνούσε όμως τους φίλους του. Συχνά, πολύ συχνά μάλιστα, τους καλούσε για να φάνε μαζί, να κουβεντιάσουν και να περάσουν ευχάριστα την ώρα τους, όπως τον παλιό καλό καιρό. Έτσι και κείνη την ημέρα. Έφαγαν, ήπιαν και σιγοτραγούδησαν. Ακριβώς στις δύο η ώρα το μεσημέρι, ο Βενιζέλος σηκώθηκε.

-Παιδιά, είπε στους φίλους του, εμένα θα μου επιτρέψετε να λείψω για λίγο. Έχω μια επείγουσα δουλειά στην Αθήνα και πρέπει να την τελειώσω σήμερα. Εσείς συνεχίστε. Θα γυρίσω γρήγορα...

Φίλησε βιαστικά τη γυναίκα του, αποχαιρέτησε τους προσκεκλημένους του κι έφυγε. Αντί όμως να κατέβει στην Αθήνα, όπως είχε πει, πήρε ένα ταξί και τράβηξε για τη Νέα Χαλκηδόνα. Μόλις έφτασε στην οδό Σαλαμίνος, σταμάτησε σε μα γωνιά το αυτοκίνητο, πλήρωσε και συνέχισε το δρόμο του προς τον αριθμό 40.

Εκεί τον περίμεναν τρεις άντρες: ο Αντρέας Γούτης, κελευστής του Β. Ναυτικού, ο Κώστας Κιτσόπουλος, υποκελευστής τεχνικός του Β. Ναυτικού και ο Ηλ. Δημητρόπουλος, δικηγόρος. Ανήκαν όλοι στη μυστική υπηρεσία Μ.Ο.4 και αποτελούσαν ένα μικρό, αλλά δυναμικό κλιμάκιο κατασκοπείας, που αρχηγός του ήταν ο πλοίαρχος του Π. Ναυτικού κ. Καλιανέσης. Πριν δύο βδομάδες περίπου είχαν μεταφέρει τον ασύρματο - από το σπίτι του Αντρέα Γούτη, που τον είχαν εγκατεστημένο ως τότε - στο σπίτι του Κώστα Κιτσόπουλου, για περισσότερη ασφάλεια. 

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ασύρματοι έπρεπε να μετακινούνται συνεχώς, για να μην ανακαλύπτονται από τα ραδιογωνιόμετρα των Γερμανών, που όργωναν την εποχή εκείνη, από τη μια ως την άλλη άκρη, την Αττική. Από τη συνεχή όμως μετακίνηση, έπεφταν πολλές φορές στην αντίληψη των προδοτών, που έκαναν τη δουλειά τους χωρίς να φαίνονται. Έτσι και στην περίπτωση αυτή. Οι τέσσερις τολμηροί σύντροφοι, δεν πρόσεξαν έναν άνθρωπο που τριγύριζε συνέχεια εκεί απ΄ έξω, από την πρώτη μέρα σχεδόν, που εγκαταστάθηκαν στο σπίτι της οδού Σαλαμίνος 40. 

Ο άνθρωπος αυτός ήταν ο περιβόητος καταδότης Ρένος Αργυρίου, πράκτορας των Γερμανών, που ως τότε είχε πάρει στο λαιμό του δεκάδες πατριώτες. Ακριβώς πριν ένα χρόνο, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1942, ο προδότης είχε κατορθώσει να εισχωρήσει σε μια μυστική αποστολή, που επρόκειτο να δραπετεύσει για την Αίγυπτο. Λίγο προτού αναχωρήσει το καΐκι με τους "παράνομους" επιβάτες, ο Αργυρίου ειδοποίησε τη Γκεστάπο, που έφτασε δυστυχώς εγκαίρως και τους συνέλαβε όλους.

Από την ομάδα αυτή οι Γερμανοί εξετέλεσαν αρκετούς: τον Ηλία Καζάκο και το Γεώργιο Κωτούλα, υποπλοίαρχους Λιμενικού, το Μιχαήλ Ακύλα, αξιωματικό της Αεροπορίας, το Δημήτρη Γιαγκουδάκη και τον Παναγιώτη Θυμαρά, ναυτικόυς και κάμποσους άλλους. Οι υπόλοιποι που πιάστηκαν από την αποστολή, κλείστηκαν στα μπουντρούμια και στις φυλακές των Γερμανών, όπου και έζησαν σαν σε κόλαση, ως την απελευθέρωση.

Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος, παρακολουθούσε και τώρα τους τέσσερις πατριώτες. Ανύποπτοι, ωστόσο, εκείνοι άρχισαν τη δουλειά τους, αφού προηγουμένως κρυπτογράφησαν το περιεχόμενο της εκπομπής, που επρόκειτο να μεταδώσουν προς το στρατηγείο της Μ. Ανατολής, με βάση τον κώδικα, που τους είχε στείλει η υπηρεσία τους από την Αίγυπτο. 

Ενώ όμως μετέδιδαν τα νέα στον προορισμό τους, ο Ηλίας Δημητρόπουλος παρατήρησε πως δεν είχαν τσιγάρα και βγήκε να αγοράσει. Φεύγοντας, έβαλε ασυναίσθητα τον κώδικα στην τσέπη του και κλείδωσε την εξώπορτα. Δεν πέρασε όμως ούτε ένα τέταρτο της ώρας, όταν ολόκληρο το τετράγωνο του σπιτιού που δούλευε ο ασύρματος, περικυκλώθηκε από Γερμανούς της Γκεστάπο και των Ες Ες, που είχαν φτάσει με πέντε αυτοκίνητα. Άλλοι πήδησαν στον κήπο κι ανέβηκαν στην ταράτσα, ενώ άλλοι έσπαζαν τα κρύσταλλα της κύριας εισόδου για να κατορθώσουν να την ανοίξουν και να μπουν μέσα. Συνεχίζεται...

Πηγή: Γιάννης Ιωαννίδης, Έλληνες και ξένοι κατάσκοποι στην Ελλάδα, Αθήναι 1960 -  Η φωτογραφία δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Διαβάστε επίσης:

-Ματθαίος Ανδρόνικος: Το σπαρακτικό γράμμα του ήρωα κατάσκοπου στον πατέρα του λίγο πριν εκτελεστεί από τους ναζί