Γάλλος συγγραφέας: Γιατί δεν θα πάω να δω την Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν

 

 29/7/2026

 Η καλλιτεχνική δημιουργικότητα απογειώνεται μόνο όταν σέβεται το πνεύμα του πρωτότυπου έργου.

Γράφει ο Franck Abed, συγγραφέας

Δεν πήγα να δω την ταινία «Ναπολέων» του Ρίντλεϊ Σκοτ, επειδή τα τρέιλερ και τα αποσπάσματα που προβλήθηκαν πριν από την κυκλοφορία της δεν με είχαν πείσει καθόλου.

Οι αναλύσεις ιστορικών όπως ο Τιερί Λεντζ και ο Πατρίς Γκενιφέ ενίσχυσαν την εντύπωσή μου, τονίζοντας τις πολυάριθμες ελευθερίες που έχουν ληφθεί με τα γεγονότα, για να μην αναφέρουμε τα κατάφωρα ιστορικά λάθη. Για αυτόν τον λόγο, δεν ήθελα να δω αυτήν την ταινία στους κινηματογράφους και δεν νομίζω ότι θα δω ποτέ.

Ομοίως, δεν θα δω την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν. Μια διασκευή είναι φυσικά ελεύθερη να ερμηνεύσει ένα έργο, αλλά αυτή η ελευθερία, κατά τη γνώμη μου, έχει τα όριά της όταν αλλοιώνει ριζικά θεμελιώδη στοιχεία της αφήγησης ή του πολιτισμικού της σύμπαντος.

Οι επιλογές ηθοποιών μπορούν να αποτελέσουν μια θεμιτή καλλιτεχνική προσπάθεια. Ωστόσο, όταν αποκλίνουν από την παραδοσιακή απεικόνιση χαρακτήρων από ένα θεμελιώδες έργο, ορισμένοι θεατές μπορεί να νιώσουν ότι η συνοχή του αρχικού οράματος αποδυναμώνεται ή ακόμη και παραμορφώνεται εντελώς.

Στην περίπτωση της Ελένης της Τροίας, μιας εμβληματικής μορφής της ελληνικής μυθολογίας, πιστεύω ότι η πιστότητα στην εικονογραφική και πολιτιστική παράδοση αποτελεί επίσης μέρος του σεβασμού του διασκευασμένου έργου.

Κατά την άποψή μου, αυτός ο στοχασμός δεν είναι ζήτημα ιεραρχίας μεταξύ πολιτισμών ή ατόμων, αλλά αρχή συνοχής. Αν μια ταινία για την Κούντα Κίντε ή τον Σάκα Ζούλου επρόκειτο να βάλει τον Μπραντ Πιτ ή τον Ματ Ντέιμον στον πρωταγωνιστικό ρόλο, δεν θα ήθελα ούτε αυτήν να την δω, επειδή θα το έβλεπα ως ρήξη με την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα των χαρακτήρων που απεικονίζονται.

Ομοίως, θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς την Κιμ Μπάσιντζερ, για παράδειγμα, να υποδύεται τη Βασίλισσα της Σαβά χωρίς να εγείρει τα ίδια ερωτήματα. Η αρχή που υπερασπίζομαι είναι καθολική. Οι διασκευές αποκτούν αξιοπιστία όταν επιδιώκουν να διατηρήσουν την ιστορική, πολιτιστική ή μυθολογική ταυτότητα των μορφών που απεικονίζουν.

Τελικά, το ερώτημα ξεπερνά τα όρια του κινηματογράφου. Ανατρέχει σε μια πανάρχαια φιλοσοφική διαμάχη: σε ποιο βαθμό μπορεί ένα έργο να επανερμηνευθεί χωρίς να χάσει την ταυτότητά του;

Προσωπικά, πιστεύω ότι η δημιουργικότητα δεν αποκλείει τον σεβασμό για το πρωτότυπο έργο. Αντίθετα, η καλλιτεχνική δημιουργικότητα φτάνει στο απόγειό της όταν σέβεται το πνεύμα του πρωτότυπου έργου, αντί να το υποτάσσει σε αμφίβολες ιδεολογικές σκέψεις. -Πηγή