Η απάτη του Ίλιντεν - Η καταστροφή του ελληνικότατου Κρουσόβου

Καπετάν Βαγγέλης Στρεμπενιώτης, δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες

20/7/2026

Η αποκαλούμενη νίκη των Σλάβων: Ένα καλά ενορχηστρωμένο και αιματηρό παιχνίδι που έστησαν βάρβαροι Τούρκοι και απάνθρωποι κομιτατζήδες, καίγοντας και δολοφονώντας Έλληνες Μακεδόνες!... 

Άγριες κραυγές "Ουρά-ουρά" με συνοδεία αθρόων πυροβολισμών μάς ξύπνησαν περασμένα μεσάνυχτα της 19 προς την 20 Ιουλίου 1903. Οι καμπάνες της μητροπολιτικής ελληνικής εκκλησίας του Αγίου Νικολάου χτυπούσαν δαιμονιωδώς.

Τρομαγμένοι τρέξαμε στα παράθυρα να δούμε τι συμβαίνει στο ως τότε ειρηνικό Κρούσοβο...

Δεν αργήσαμε να μάθουμε από τους γειτόνους ότι κομιτατζήδες Βούλγαροι είχαν μπει στην πόλη και ότι γινόταν μάχη γύρω από το διοικητήριο, όπου έμεναν 5-6 Τούρκοι χωροφύλακες. Άρχισαν κιόλας να φαίνονται καπνοί και σε λίγο τεράστιες φλόγες.

Κατά τα ξημερώματα δυο-τρεις αγριάνθρωποι, με γένεια δασιά και γουρουνοτσάρουχα, οπλισμένοι ως τα δόντια, παραβίασαν την εξωτερική θύρα του μεγάλου αυλόγυρου του τρίπατου σπιτιού μας και, σκαρφαλώνοντας στον αντικρινό τοίχο, για να πλησιάσουν σε απόσταση βολής προς τον παρακάτω τουρκικό στρατώνα, χωρίς τον κίνδυνο να πυροβοληθούν από τους Τούρκους...

Λίγο αργότερα από τα ψηλά παράθυρά μας βλέπαμε 2-3 αλήτες κακοντυμένους να σέρνουν στο καλντερίμι κάποιον, που τον είχαν δεμένο από τα πόδια, σαν να ήταν τσουβάλι άχυρο. Το κεφάλι του και τα χέρια του χτυπούσαν στις πέτρες και αναπηδούσαν δεξιά και αριστερά... 

Έτσι άρχισε η "Δημοκρατία Κρουσόβου" των 10 ημέρων, το απαισίας για τον Ελληνισμό μνήμης "Ίλιντεν", που διεκδικούν για δικό τους κατόρθωμα από τη μια μεριά οι Βούλγαροι της Σόφιας και από την άλλη μεριά οι Βούλγαροι των Σκοπίων, με το καινουργιοκομμένο κοστούμι των "σλαβομακεδόνων"... 

Κατά το βράδυ (της 30ής Ιουλίου 1903) άρχισε η εισβολή των Τούρκων, χωρίς καμία αντίσταση των συμμοριτών, που το είχαν σκάσει. Έβαλαν αμέσως φωτιά στη Μητρόπολη, αφού προηγουμένως την απογύμνωσαν από κάθε πολύτιμο αφιέρωμα. Ακολούθησε η φωτιά σε όλο το κέντρο της πόλης και σε πολλές συνοικίες, αφού προηγουμένως ξεγυμνώνονταν από κάθε είδος που βρισκόταν μέσα. Και όλα αυτά στις συνοικίες των Ελλήνων. Ούτε ένα βουλγαρικό σπίτι, ούτε μια τρίχα Βουλγάρου δεν έπαθε τίποτε!!

Είχαν καεί 450 οικοδομές, όλες ελληνικές και ανάμεσα σ΄ αυτές η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, η κατοικία του Μητροπολίτη και το νοσοκομείο!

Η καταστροφή του Κρουσόβου συνετάραξε τον Ελληνισμό. Σήμανε το σήμα του έσχατου κινδύνου, που διέτρεχε η Μακεδονία μας από τους Σλάβους... Αυτή την καταστροφή του ελληνικότατου Κρουσόβου γιορτάζουν οι βόρειοι γείτονές μας σαν εθνική τους γιορτή.

Πηγή:  Περιοδικό "Μακεδονική Ζωή", τ. 26, Χαρ. Λέκας