Φιλόσοφος Καρλ Γιάσπερς: Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην ιστορία και στον Θεό;

 
8/11/2026

Η ιστορία εξαρτάται από τις πράξεις των ανθρώπων που έχουν εξουσία και από τους λαούς; 

Όχι, απαντά ο Γερμανός Καρλ Γιάσπερς (1883-1969), ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους της ανθρωπότητας. 

Σύμφωνα με αυτόν, η ιστορία αποκτά νόημα όχι από την ανθρώπινη παρέμβαση, αν και διαδραματίζει κι αυτή τον ρόλο της, αλλά πολύ περισσότερο από την θεϊκή παρέμβαση. 

Θέτει το ερώτημα: Τι ζητάει ο Θεός από τους ανθρώπους; 

Και απαντά: Ίσως είναι δυνατή μια ευρεία και ακαθόριστη ιδέα: Η ιστορία είναι ο τόπος όπου αποκαλύπτεται τι είναι ο άνθρωπος, τι μπορεί να είναι, τι μπορεί να γίνει, και τι είναι ικανός να κάμει. Ακόμα και η μεγαλύτερη απειλή εγγράφεται μέσα στο έργο του ανθρώπου. Στην πραγματοποίηση των υψηλών επιτευγμάτων του ανθρώπου δεν ισχύει μόνο το κριτήριο της ασφάλειας.

Αλλά η ιστορία σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο: Είναι ο τόπος της αποκάλυψης του Είναι της Θεότητας. Το Είναι αποκαλύπτεται στον άνθρωπο καθώς τούτος συνδέεται με τους άλλους ανθρώπους. Διότι ο Θεός δεν φανερώνεται στην ιστορία κατά ένα μοναδικό και αποκλειστικό τρόπο. Σε κάθε άνθρωπο υπάρχει η δυνατότητα άμεσης σχέσης με τον Θεό. Μέσα στην ανεξάντλητη ιστορική ποικιλία, το αναντικατάστατο και το απροσδόκητο έχουν τα δικαιώματά τους.

Ο Γερμανός φιλόσοφος σκέφτεται: Τίποτε δεν μπορώ να αναμένω, αν επιθυμώ τη χειροπιαστή ευτυχία ως μια τελείωση στη γη, ως ένα παράδεισο της ανθρώπινης κατάστασης. Όλα μπορώ να τα αναμένω, όταν τούτη έρχεται από το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης, το οποίο διανοίγεται με την πίστη στη Θεότητα. Τίποτε δεν μπορώ να ελπίζω, όταν την αναμένω απλώς εκ των έξω. Όλα μπορώ να τα ελπίζω, όταν εμπιστεύομαι τον εαυτό μου στην πηγή της υπέρβασης. 

Πηγή: "Εισαγωγή στη Φιλοσοφία", Καρλ Γιάσπερς, εκδ. Δωδώνη, Αθήνα & Φωτογραφία: Η χαμένη Ατλαντίδα / Πηγή