Ο Έλληνας αρχαιολόγος που πάγωσε όταν διάβασε το ελληνικό γράμμα του μεταλλωρύχου από την εποχή των Πτολεμαίων

Eπιγραφή 2.200 χρόνων αναφέρεται στον Δημήτριο, πολέμαρχο των Πτολεμαίων

8/1/2025

Έλληνας γεωλόγος στην εξερεύνηση των χρυσωρυχείων των Πτολεμαίων στην Αίγυπτο αναζητά τον χρυσό των Μακεδόνων -Στην πόλη Ghozza

Σε μία ακόμα αποστολή, όπως και σε πολλές προηγούμενες (όπως το 2020 και το 2023) συμμετέχει ο διδάκτωρ Γεωλογίας και επιστημονικός συνεργάτης του πανεπιστημίου Maison de l'Orient et de la Mediterranee Jean Pouilloux της Λιόν Μάρκος Βαξεβανόπουλος. Ο Βολιώτης γεωλόγος είναι αυτός που σε προηγούμενες αποστολές εντόπισε περισσότερα από 15 ορυχεία χρυσού στην περιοχή Ghozza, σε απόσταση 85 χιλιομέτρων από την Χουργκάντα στην ανατολική Αίγυπτο.

Το... γράμμα του μεταλλωρύχου

Σταθμό στην καριέρα του αποτελεί η ανακάλυψη και ενός «γράμματος» που έστειλε μεταλλωρύχος τον 3ο π.Χ. αιώνα, γραμμένο στην ελληνιστική κοινή. Ο Βαξεβανόπουλος έπιασε πρώτος στα χέρια του το αρχαίο όστρακο. «Στην αρχή πίστεψα ότι ήταν ένα απλό όστρακο, θραύσμα αγγείου. Όταν το γύρισα, είδα πως γράφει κάτι. Ξεχώρισα τις λέξεις «δίψα» και «πείνα».

 «Παγώσαμε από τη συγκίνηση»

"Για μερικά λεπτά δεν μπορούσα να αρθρώσω λέξη. Το έδειξα στους τρεις συνεργάτες μου και ξαφνικά όλοι παγώσαμε. Ήταν τόση η συγκίνησή μας που δεν λέγαμε κουβέντα", είχε πει στο "Έθνος της Κυριακής" στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Παραδίπλα βρήκε ένα ακόμη κομμάτι από το όστρακο και τότε διαπίστωσε πως και τα δύο μαζί συγκροτούσαν ένα γράμμα που έγραψε μεταλλωρύχος της εποχής των Πτολεμαίων. Προφανώς αναφέρονταν στις συνθήκες που επικρατούσαν στο ορυχείο χρυσού και ήθελε να στείλει τα νέα του στην οικογένειά του...».

Δημήτριος πολέμαρχος των Πτολεμαίων

Εντυπωσιακή ήταν και η επιγραφή που βρέθηκε σε ένα παλιό χάνι κοντά στον Νείλο. Αρχικά οι ερευνητές πίστεψαν ότι το όνομα είχαν χαράξει τουρίστες που βρέθηκαν στην περιοχή, αλλά Γάλλοι επιγραφολόγοι αποφάνθηκαν πως πρόκειται για μια επιγραφή 2.200 χρόνων και αναφέρεται -πιθανόν- στον Δημήτριο, πολέμαρχο των Πτολεμαίων.

Από τότε έπεσε πολύ νερό στο αυλάκι. Η μεγάλη προσφορά του Βαξεβανόπουλου και η τεράστια εμπειρία του στην εξερεύνηση δύσκολων σημείων στο αχανές δίκτυο των στοών τον έχουν αναδείξει έναν από τους κορυφαίους στο είδος του.

Υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες

Λίγο πριν αναχωρήσει για την Αίγυπτο τις πρώτες ώρες του 2025 ο Βαξεβανόπουλος είπε στο ethnos.gr: «Μετά τη σκληρή δουλειά που κάναμε στις στοές του Λαυρίου ήρθε η ώρα να πάμε και πάλι στην Ghozza της Αιγύπτου. Υπάρχουν πολλές προσδοκίες για αυτή την αποστολή αλλά ο στόχος παραμένει ο ίδιος και δεν είναι άλλος από την εξερεύνηση των χρυσωρυχείων των Πτολεμαίων. Έχουμε κάνει μεγάλα βήματα προόδου αλλά ακόμα έχουμε πολύ δουλειά μπροστά μας. Είναι μία από τις σημαντικότερες αποστολές με τεράστιο επιστημονικό και ιστορικό ενδιαφέρον».

Αυτή τη φορά δύο Έλληνες

Όπως μας εξηγεί ο Μάρκος Βαξεβανόπουλος αυτές οι αποστολές στην Ghozza χρηματοδοτούνται και οργανώνονται από το πανεπιστήμιο της Λιόν με την αυστηρή επίβλεψη των αρχών της Αιγύπτου και εξηγεί: «Τέσσερα υπουργεία εμπλέκονται στις αδειοδοτήσεις αλλά και στην επίβλεψη των ερευνών στις οποίες συμμετέχουν περίπου 60 επιστήμονες και μεταξύ αυτών αυτή τη φορά είμαστε δύο Έλληνες. Εκτός από του Υπουργείο Πολιτισμού της Αιγύπτου εμπλέκονται τα Υπουργεία Άμυνας, Δημόσιας Τάξης και Περιβάλλοντος. Και τα τέσσερα επιβλέπουν στενά και αυστηρά κάθε βήμα της έρευνας».

Το χωριό της επιστημονικής ομάδας που θα επιχειρήσει στην Ghozza της Αιγύπτου

Ο Μέγας Αλέξανδρος

Σχετικά με τις έρευνες που θα κάνουν για περίπου ένα μήνα ανέφερε: «Θα μένουμε σε σκηνές στην έρημο. Την προηγούμενη φορά ανασκάψαμε ένα φρούριο σε χωριό μεταλλωρύχων. Ανακαλύψαμε εντυπωσιακά ευρήματα, όπως ντουζιέρες, μπάνια και μάθαμε πολλά για τη δυναστεία των Πτολεμαίων και τη στενή συνεργασία τους με τους Μακεδόνες λόγω του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αναφερόμαστε στην περίοδο του 300 π.Χ. μετά τους Φαραώ και μέχρι το 200 π.Χ. που διατηρήθηκε η δυναστεία των Πτολεμαίων. Είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος όχι μόνο για την Αίγυπτο αλλά και για την Ελλάδα».

Ο απελευθερωτής

Ο Μέγας Αλέξανδρος όταν εισήλθε στην Αίγυπτο το 332 π.Χ., ο λαός της τον υποδέχτηκε ως απελευθερωτή, αναγνωρίζοντάς τον μάλιστα ως συνεχιστή των Φαραώ. Προορισμοί του ήταν αρχικά η Μέμφιδα και κατόπιν το περίφημο μαντείο του Άμωνα στην όαση Σίβα. Πριν αναχωρήσει για τη συνέχιση της εκστρατείας του στα βάθη της Ανατολής, ίδρυσε μια πόλη στα παράλια της Μεσογείου, χαρίζοντάς της το όνομά του, την ονόμασε Αλεξάνδρεια. Συνέχεια του άρθρου στην πηγή