Φρονιμίτες: Ένας θησαυρός που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση στην ιατρική;

 

 18/2/2026

Οι φρονιμίτες θεωρούνται συνήθως περιττοί, εξάγονται γρήγορα (συχνά με πολύ πόνο) και απορρίπτονται. Ωστόσο, περιέχουν μερικά από τα πιο ισχυρά βλαστοκύτταρα του σώματος.

 Από Thomas Oysmueller

Για την ορθόδοξη επιστήμη, οι φρονιμίτες θεωρούνταν για καιρό περιττοί – μπορούσαν απλώς να εξαχθούν και να απορριφθούν μόλις γίνονταν ενοχλητικοί. Ενώ οι προσεγγίσεις της εναλλακτικής ιατρικής (όπως η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική) κατανοούν τους φρονιμίτες ως απαραίτητους για τη σωματική υγεία, ακόμη και για την ψυχική ανάπτυξη, η καθιερωμένη επιστήμη τώρα αρχίζει να αναγνωρίζει την αξία τους.

Διότι μέσα στον πολφό των φρονιμιτών – το μαλακό εσωτερικό μέρος του δοντιού – βρίσκονται τα βλαστοκύτταρα του οδοντικού πολφού (DPSCs), μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα με αξιοσημείωτες δυνατότητες. Οι ερευνητές τα θεωρούν ως μία από τις πιο προσιτές και ισχυρές πηγές για αναγεννητικές θεραπείες.

Τα DPSC από φρονιμίτες είναι εύκολο να ληφθούν: Μια συνήθης εξαγωγή δεν απαιτεί πρόσθετη διαδικασία. Σε σύγκριση με τα βλαστοκύτταρα μυελού των οστών, είναι συχνά πιο πολλαπλασιαστικά και λιγότερο επεμβατικά στη συλλογή. Μελέτες δείχνουν ότι διαφοροποιούνται πιο γρήγορα σε οστικά, νευρικά και καρδιακά μυϊκά κύτταρα.

Τα DPSC είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για την αναγέννηση των οστών. Πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι τα DPSC σε συνδυασμό με ικριώματα βελτιώνουν σημαντικά την αναγέννηση των κυψελίδων και των γνάθων. Οι εφαρμογές κυμαίνονται από κατάγματα και οστεοπόρωση έως περιοδοντικά ελαττώματα. Μια πολυκεντρική τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή του 2025 κατέδειξε σημαντικές βελτιώσεις στην αναγέννηση των ιστών σε ασθενείς με περιοδοντίτιδα μετά από αλλογενείς ενέσεις DPSC.

Προκλινικές μελέτες υποδεικνύουν επίσης την πιθανότητα εγκεφαλικού επεισοδίου, νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και τραυματικής εγκεφαλικής βλάβης. Μια ανασκόπηση του 2025 υπογραμμίζει τις νευροπροστατευτικές τους επιδράσεις, όπως η μείωση του οξειδωτικού στρες και η προώθηση της νευρογένεσης. Υπάρχουν επίσης πολλά υποσχόμενα δεδομένα για τον καρδιακό ιστό: Σε μελέτες σε ζώα, τα DPSC βελτιώνουν την καρδιακή αναγέννηση μετά από έμφραγμα, προάγουν την αγγειογένεση και προστατεύουν τα καρδιομυοκύτταρα - κυρίως μέσω παρακρινών επιδράσεων.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον για τους φρονιμίτες αυξάνεται σημαντικά – μετά από χρόνια απλής εξαγωγής και απόρριψής τους. Ο αριθμός των δημοσιεύσεων αυξήθηκε από 97 (2010) σε 464 (2024). Παρ 'όλα αυτά, πολλές εφαρμογές βρίσκονται ακόμη σε προκλινικά στάδια ή σε πρώιμα κλινικά στάδια. Οι συνήθεις θεραπείες για την καρδιά, τον εγκέφαλο ή τον διαβήτη εξακολουθούν να μην υπάρχουν. Η θεραπεία με βλαστοκύτταρα και η καλλιέργειά τους είναι δαπανηρές, δεν είναι ευρέως γνωστές και μερικές φορές αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό.

Στη Γερμανία, την Ελβετία και την Αυστρία, υπάρχουν πάροχοι όπως η Future Health Biobank που αποθηκεύουν βλαστοκύτταρα οδοντικού πολφού (κυρίως από νεογιλά δόντια, αλλά και από φρονιμίτες) – αλλά αυτό δεν αποτελεί συνήθη πρακτική σε οδοντιατρεία ή κλινικές. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν. Τους λένε:

«Αφαιρέστε τα, είναι προβληματικά, φλεγμονώδη, περιττά.»

Ακόμα και σήμερα, οι φρονιμίτες συχνά πετιούνται σαν σκουπίδια — και με αυτόν τον τρόπο, ενδεχομένως επαναστατικοί ιατρικοί πόροι πετιούνται. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο ίσως αξίζει να εξετάσετε εναλλακτικές ιατρικές προσεγγίσεις πριν από την εξαγωγή αυτών των δοντιών. -Πηγή  & Φωτογραφία