Δοξάτο Δράμας, 30 Ιουνίου 1913, βιασμοί και δολοφονίες αθώων: Σπάνιες μαρτυρίες για τα αποτρόπαια εγκλήματα των Βούλγαρων

Τραυματισμένο βρέφος του Δοξάτου στο Νοσοκομείο Δράμας (Φωτ. αρχείου Πολιτιστικού Συλλόγου Δοξάτου)

30/6/2026

Προπύργιο του Ελληνισμού από τα πανάρχαια χρόνια το Δοξάτο Δράμας, πολύ το μισούσαν οι Βούλγαροι και ακόμα και την ώρα που έφευγαν ηττημένοι, φρόντισαν να δείξουν πόσο βάρβαροι είναι, όταν οι αρπακτικές ορέξεις τους δεν ικανοποιήθηκαν. 

Ενώ λοιπόν είχαν ήδη εγκαταλείψει την Δράμα κι είχαν μείνει πίσω κάποιοι κουρασμένοι κομιτατζήδες, ξαφνικά επέστρεψαν πίσω οι ταγματάρχες τους Μπέρνεφ και Σιμώνιερ με 4 πυροβόλα και 120 ιππείς. Κανονιοβόλησαν ανελέητα το Δοξάτο, σκορπώντας τον όλεθρο, την καταστροφή, τον βίαιο θάνατο. 

Έβαζαν φωτιά στα σπίτια, ενώ οι Έλληνες έτρεχαν να σωθούν. Τα ρούχα από τα γυναικόπαιδα έπαιρναν φωτιά ή τα ποδοπατούσαν οι ιππείς, αφού πρώτα τα ξεκοίλιαζαν. Θέριζαν αδιάκριτα γριές, γέρους, γυναίκες, κορίτσια, αφού πρώτα χωρίς ντροπή και οίκτο τα βίαζαν στην μέση του δρόμου. Αυτά τα έγραψε ο Γάλλος Βαλέτ στον παρισινό "Χρόνο" στις 21 Ιουλίου 1913. 

Δεν δίσταζαν να κομματιάζουν με πρωτοφανή αγριότητα ανυπεράσπιστους κι έπειτα να παίζουν ένα μακάβριο παιχνίδι, πετώντας μεταξύ τους διαμελισμένα χέρια, πόδια και πολτοποιημένες σάρκες. 

Ο Άγγλος πλοίαρχος Κάρνταλ δημοσίευσε (μαζί με φωτογραφίες) στην "Νταίηλυ Τέλεγκραφ", στις 11 και 24 Ιουλίου 1913, μεταξύ άλλων τα εξής:

"...Κατά την είσοδον εις την πόλιν, το πρώτον όπερ προσέπεσεν εις τους οφθαλμούς μου ήταν αγέλαι κυνών καταβροχθιζόντων ανθρωπίνας σάρκας. Η πόλις τελείως κατεστραμμένη... Όλα τα πτώματα ήσαν διάτρητα υπό λογχών και έφερον ίχνη απίστευτων ακρωτηριασμών. Οι τοίχοι των οικιών είχον ρυπανθεί από αίματα εις ύψος εξ ποδών από του εδάφους... δηλαδή, τα δυστυχή θύματα δεν είχον σφαγεί αμέσως, αλλά εθανατούντο διά λογχισμών..." 

Ο αυτόπτης μάρτυρας της ανείπωτης τραγωδίας που συνέβη εκείνη την ημέρα στο Δοξάτο, ο Γεώργιος Βιτασινός, 83 ετών (το 1984), διηγήθηκε στην Αθηνά Τζινίκου-Κακούλη ("Η Μακεδονία στο Θρύλο και στην Ιστορία):

...Οι Βούλγαροι αρχίζοντας από τα ακραία σπίτια τα περιέβρεχαν με βενζίνη και τα έδιναν φωτιά. Καθώς οι φλόγες γιγαντώνονταν από παντού πετάγονταν πανικόβλητοι οι κρυμμένοι κι έτρεχαν να σωθούν, όπου πρόφταιναν, άλλοι στους μπαξέδες, άλλοι στα καπνά κι άλλοι στα γειτονικά χωριά...

Μα οι Βούλγαροι ιππείς τους καταδίωκαν, τους προλάβαιναν και τους σούβλιζαν, όπου τους εύρισκαν, όπως την Αργυριάδαινα και την κόρη της, και αφού πρώτα τις έκοψαν τα δάχτυλα για να πάρουν τα δαχτυλίδια, μετά τις κατέσφαξαν. 

...Οι Βούλγαροι μπήκαν στην εκκλησία, σταμάτησαν τη λειτουργία, έσυραν τους ιερείς και το εκκλησίασμα στο Μπεχ Τσινάρ και μετά από φριχτά βασανιστήρια τούς σκότωσαν όλους. Μέσα στο χωριό το μακελειό συνεχίζονταν, τόσο από τους Βούλγαρους όσο κι από τους Τούρκους. 

...Στο σπίτι της Μαρίας Τασλή-Ζαφειροπούλου σκότωσαν όλη την οικογένεια, δεκαοχτώ άτομα τον αριθμό, που τα κουφάρια τους κοίτονταν μέσα στο αίμα εδώ κι εκεί. Μόνο η μικρή Ιωάννα Ζαφειροπούλου γλίτωσε, ηλικίας τριών-τεσσάρων ετών τότε, παρά τα βαθιά λογχίσματα που δέχτηκε στο δεξί πόδι και στο σιαγόνι, που την παραμόρφωσαν. Τρεις μέρες λούφαζε το κοριτσάκι κρυμμένο ανάμεσα στα πτώματα και έπινε νερό από ένα βάζο με βασιλικό, όπου περίσσευε το αίμα των σκοτωμένων γονιών και αδελφών του, και πάλι έτρεχε να κρυφτεί στην αγκαλιά της νεκρής μάνας Μαρίας. Την τέταρτη μέρα το ανακάλυψε ένας τσολιάς και το παρέδωσε στον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό, που περιποιήθηκε τα τραύματά του. 

Οι Βούλγαροι δεν τιμωρήθηκαν ποτέ για τα απάνθρωπα εγκλήματα που διέπραξαν εκείνη την ημέρα. Και η αιτία πρέπει να αναζητηθεί στις ελληνικές κυβερνήσεις από τότε μέχρι σήμερα...