13/7/2026
Ο Κοσμάς Λίβας, ο Μανόλης Λύρας ο Τενεδιός κι άλλοι ζευγάδες κουβεντιάζουν για τα στοιχειά. Άλλοι τα πιστεύουν, άλλοι όχι, κι άλλοι τα φοβούνται. Αυτό το στοιχειό όμως του Λύρα είναι η φωνή της Μακεδονίας μας!...
Ο Μανόλης Λύρας ο Τενεδιός, απαντώντας σε ερώτηση του Κοσμά Λίβα, αν φοβάται τα στοιχειά, του διηγείται:
"Όχι, δε φοβήθηκα. Στα μέρη μας, στα μέρη της θάλασσας, τα στοιχειά δε σε τρομάζουν. Φτάνει να ξέρεις να τους μιλήσεις...
Ήταν μια φοβερή ώρα του Αιγαίου, που το ΄δερνε ο νοτιάς κι η βροχή. Ήθελε ακόμα πολύ να βασιλέψει ο ήλιος. κι ωστόσο τα χαμηλά σύννεφα στέλναν τέτοια θολούρα πάνω στο πέλαγο, που δεν ξεχώριζες τίποτα από πρύμη ίσαμε την πλώρη του καϊκιού. Το καΐκι ήταν μικρή "πένα", που την κυβερνούσε ο πατέρας του Λύρα. Ο Μανόλης, αγοράκι δέκα χρονώ τότες, έκανε το πρώτο ταξίδι του μαζί με τον πατέρα του.
Από στιγμή σε στιγμή τα πράματα σκούραιναν στη μικρή πένα της Τένεδος, που έπαιζε με το θάνατο. Ο καπετάνιος έστειλε και του φέραν το γιο του απ΄ το αμπάρι όπου είχε καταλαγιάσει. Με σβέλτες κινήσεις του ενός χεριού, χωρίς να χαμηλώσει τα μάτια του που κοίταζαν μπροστά τα πανιά και το κύμα, έδεσε το παιδί πλάι του με το ίδιο σκοινί που ήταν δεμένος κι ο ίδιος για να μην τον πάρει η θάλασσα.
Έτσι σαν να σύχασε λίγο η καρδιά του. Ό,τι ήταν να γίνει θα γινόταν και για τους δυο μαζί. Η θύελλα ολοένα δυνάμωνε. Η βροχή έγινε χαλάζι που έδερνε με βία τα ξύλα και τα κορμιά. Τα σύννεφα χαμηλώσαν, τίποτα δεν ξεχώριζες σε λίγα μέτρα τόπο. Μονάχα η φοβερή βουή που ερχόταν πίσω από το πούσι έλεγε πως πίσω κει ήταν το πέλαγο.
Όταν, ένα φοβερό κύμα χτύπησε την πένα και πέρασε απάνω της. Δεύτερο κύμα. Κι άλλο. Το δεμένο παιδί έβγαλε μια, δυο, τρεις σπαραχτικές φωνές. Γύρισε τα μάτια στον πατέρα του, γυρεύοντας βοήθεια. Μα ό,τι μπόρεσε να ξεχωρίσει ήταν ένα σκληρό μούτρο που πάλευε να ξεφύγει τον εχτρό μπροστά του, το κύμα, ενώ το νερό έτρεχε από πάνω του. Το παιδί έρημο, έκαμε τότες να κλάψει και να φωνάξει. Μα άχνα δεν μπόρεσε να βγει απ΄ το στόμα του. Επειδή ο Μεγάλος Φόβος ήταν πια μες στην καρδιά του.
Και όταν έρθει αυτός οι άνθρωποι δεν φωνάζουν καταπώς γίνεται στις μικρές λύπες και στους μικρούς φόβους. Οι ναύτες, τυλιγμένοι στη θύελλα, τρέχαν σα θολά τέρατα από πρύμη σε πλώρη, να λασκάρουν μια σκότα, να στυλώσουν το άλμπουρο, να ρίξουν στη θάλασσα απ΄ το φορτίο για να πάρει απάνω του το καΐκι. Φώναζαν, ούρλιαζαν. Όμως σαν ήρθε η κρίσιμη ώρα του Αιγαίου που έπαιζε το παιχνίδι του θανάτου με το ξύλο της Τένεδος, όλες οι φωνές σώπασαν σαν τη φωνή του παιδιού.
Το ξύλο τινάχτηκε ψηλά στο κύμα, στην κορφή του, έκαμε να χιμήξει κάτω στο χάος που σπάραζε, όταν άξαφνα κάτι σα χλαπαταγή ακούστηκε μες στη βουή της φουρτούνας. Κι ύστερα η φωνή του καπετάνιου που ούρλιαζε, μιλώντας στο κύμα:
"Ζει; Ζει ο μεγάλος βασιλέας! Ζει ο Μεγαλέξαντρος!"
Και πάλι με αγωνία, ενώ με το ένα χέρι βαστούσε σφιχτά το δοιάκι και με τ΄ άλλο έσφιγγε απάνω του το κεφάλι του παιδιού του, σαν να ΄θελε να το προστατέψει:
"Ο μεγάλος βασιλέας ζει! Ζει ο Μεγαλέξαντρος!"
Το αγοράκι, ο μικρός Μανώλης Λύρας, θυμάται τότε πως είδε στο πλάι στη μάσκα του καϊκιού, μες στη θολούρα του νερού, μια ψαροουρά σα δελφινιού. Ύστερα είδε ολάκερο το ψάρι. Απ΄ τη μέση κι απάνου σαν να ΄χε κορμί γυναίκας. Δυο μάτια λάμπανε σα φωτιά. Το κορμί στυλώθηκε, μια, ορθό ίσαμε το κύμα κι απότομα βυθίστηκε με το κεφάλι, για να μην ξαναφανεί πια. Μαύρα μαλλιά σαν πλοκάμια χταποδιού παίξαν στον αέρα για λίγο, όταν το κεφάλι της Γοργόνας υψώθηκε. Κι ύστερα τα τύλιξε τα μαλλιά και τα πήρε μαζί του ο αφρός.
Μονομιάς έπεσε ο αέρας, η φουρτούνα καταλάγιασε και στον ουρανό τα σύννεφα της βροχής τραβήχτηκαν κατά τα δυτικά...
...Και ο πατέρας, ο καπετάνιος, λίγο αργότερα είπε, πιάνοντας το κεφάλι του παιδιού σα να το χάιδευε, με τη σκληρή τρυφερότητα των απλών ανθρώπων:
"Να το θυμάσαι και να τ΄ αγαπάς. Αυτό γλιτώνει τους γεμιτζήδες, αν είναι γραφτό τους να τους φανερωθεί"...
Πηγή: "Αιολική Γη", Ηλίας Βενέζης, Βιβλιοπωλείο της Εστίας, 1990. Φωτογραφία: Λέων Καλογερόπουλος (1926-2002) - Καΐκι σε θαλασσοταραχή - Λάδι σε καμβά, 50x40 εκ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου