14/7/2026
Η μαζική μετανάστευση, που παρουσιάζεται εδώ και καιρό ως μια σχεδόν αυτόματη απάντηση στη δημογραφική γήρανση και την έλλειψη εργατικού δυναμικού, αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο, ακόμη και στις σελίδες των Financial Times.
Ο Όρεν Κας, επικεφαλής οικονομολόγος στο think tank American Compass, υποστηρίζει ότι το επάγγελμα έχει υποβαθμίσει για πολύ καιρό τις επιπτώσεις της μετανάστευσης στους μισθούς, την ποιότητα της εργασίας, τη στέγαση και τις δημόσιες υπηρεσίες.Μια πολιτική αλλά και οικονομική μετατόπιση
Σύμφωνα με τον Όρεν Κας, η αλλαγή σκέψης δεν θα ήταν απλώς ακαδημαϊκή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως και στην Ευρώπη, τα κεντροαριστερά κόμματα θα ανακάλυπταν ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση απειλεί άμεσα τις εκλογικές τους προοπτικές, κάτι που θα συνοδεύσει μια σταδιακή αντιστροφή της οικονομικής συζήτησης. Οικονομολόγοι από τις Ομοσπονδιακές Τράπεζες του Ντάλας και του Σαν Φρανσίσκο έχουν αποδώσει το 30% της ραγδαίας αύξησης των τιμών των κατοικιών στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ 2021 και 2024 στην αύξηση της παράνομης μετανάστευσης.
Το ελβετικό δημοψήφισμα τον Ιούνιο σχετικά με τον περιορισμό της αύξησης του πληθυσμού έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση στην Ευρώπη. Ο καθηγητής οικονομικών Άλαν Μάνινγκ υποστήριξε ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί λύση για τη γήρανση του πληθυσμού και ότι το σχετικό κόστος μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγικότητα. Ένας Ελβετός επιχειρηματίας έφτασε μάλιστα στο σημείο να αποκαλέσει τη χρήση της μετανάστευσης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού μια γρήγορη λύση.
Ένα άφθονο εργατικό δυναμικό που αποθαρρύνει τις επενδύσεις
Το κεντρικό επιχείρημα του Oren Cass αφορά τις επιπτώσεις μιας άφθονης και φθηνής προσφοράς εργατικού δυναμικού: όταν οι εργοδότες γνωρίζουν ότι μπορούν να προσλαμβάνουν συνεχώς εύκολα εκμεταλλεύσιμους εργαζόμενους, έχουν λιγότερα κίνητρα να βελτιώσουν τις θέσεις εργασίας, να αναδιοργανώσουν τις δραστηριότητές τους ή να επενδύσουν στην παραγωγικότητα. Σύμφωνα με αυτόν, μια θέση εργασίας που αρνούνται οι οικιακοί εργαζόμενοι συχνά υπάρχει μόνο επειδή οι εταιρείες γνωρίζουν ότι μπορούν να βρουν κάποιον άλλο να την αναλάβει.
Τι λέει η έρευνα για τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων
Μια μελέτη των Daron Acemoglu—βραβευμένου με Νόμπελ Οικονομικών το 2024—David Autor, Keelan Beirne και Andrew Scott προσφέρει μια διαφορετική οπτική σε αυτή τη συζήτηση: οι ερευνητές, οι οποίοι μελετούν τις συνέπειες της μείωσης του ποσοστού γεννήσεων και όχι εκείνες της ίδιας της μετανάστευσης, διαπιστώνουν ότι η μείωση του αριθμού των διαθέσιμων εργαζομένων δεν έχει προκαλέσει την αναμενόμενη οικονομική στασιμότητα. Το εξηγούν αυτό με μια ενδογενή τεχνολογική απάντηση στην έλλειψη νέων εργαζομένων: η έλλειψη εργατικού δυναμικού ωθεί τις εταιρείες να επενδύουν, να αυτοματοποιούν και να καινοτομούν, γεγονός που διατηρεί την οικονομική δραστηριότητα ενώ παράλληλα υποστηρίζει την παραγωγικότητα και τους μισθούς.
Ένας παραλληλισμός με τη συζήτηση για το ελεύθερο εμπόριο
Ο Όρεν Κας αναγνωρίζει ότι αυτά τα αποτελέσματα χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, αλλά πιστεύει ότι μετατοπίζουν το σημείο εκκίνησης της συζήτησης: η ιδέα ότι η μαζική μετανάστευση θα έλυνε την έλλειψη στέγης παρέχοντας περισσότερους εργάτες στις κατασκευές φαίνεται πλέον λιγότερο πειστική. Προκαλεί τους οικονομολόγους που, μόλις το 2017, εξακολουθούσαν να υποστηρίζουν την ανάγκη για νέους μετανάστες εργαζόμενους ως αντιστάθμισμα για τη συνταξιοδότηση των baby boomers να προσκομίσουν συγκεκριμένα στοιχεία.
Ο συγγραφέας κάνει μια παραλληλία με την κοινή αντίληψη που κάποτε περιέβαλλε την είσοδο της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, η οποία παρουσιάστηκε το 2000 ως ομόφωνα ευεργετική από τους οικονομολόγους - μια κρίση που αμφισβητήθηκε ευρέως έκτοτε, με τον ίδιο τον Paul Krugman να παραδέχεται ότι έκανε λάθος σχετικά με τα αυτόματα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου. Για τον Oren Cass, η συζήτηση για τη μετανάστευση μόλις ξεκινά, συγκρίσιμη με εκείνη για το «σοκ της Κίνας» στα μέσα της δεκαετίας του 2010, και τα επόμενα χρόνια θα μπορούσαν να αποδειχθούν δύσκολα για όσους υποστηρίζουν τη μαζική μετανάστευση ως οικονομική επιταγή. -Πηγή: breizh-info.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου