Στην ελληνική γλώσσα: Το παλαιότερο γνωστό αντίγραφο του Ευαγγελίου για την παιδική ηλικία του Ιησού

Το θραύσμα παπύρου του 4ου έως του 5ου αιώνα, που στεγάζεται σε μια βιβλιοθήκη στο Αμβούργο της Γερμανίας. Πίστωση: Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg/Mark Public Domain 1.0

29/8/2026

Στα ελληνικά περιγράφονται δύο θαύματα που έκανε ο Ιησούς όταν ήταν παιδί!...

Το θραύσμα παπύρου έχει διαστάσεις περίπου 11 επί 5 εκατοστά και περιέχει 13 γραμμές ελληνικού κειμένου, με κάθε γραμμή να περιλαμβάνει περίπου 10 γράμματα.

Ένα αρχαίο θραύσμα χειρογράφου, που για καιρό δεν είχε παρατηρηθεί στην Κρατική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Carl von Ossietzky στο Αμβούργο της Γερμανίας, αναγνωρίστηκε ως το παλαιότερο σωζόμενο αντίγραφο του Ευαγγελίου του Θωμά για τη Βρεφική Ηλικία (IGT), που χρονολογείται στον τέταρτο ή πέμπτο αιώνα. Αυτή η ανακάλυψη σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο στη μελέτη των πρώιμων χριστιανικών κειμένων.

Το θραύσμα παπύρου, με αριθμό καταγραφής P.Hamb.Graec. 1011, είχε παραβλεφθεί για δεκαετίες, θεωρούμενο ως καθημερινό έγγραφο λόγω της αδέξιας γραφής και των ακανόνιστων γραμμών του.

Ωστόσο, μια ομάδα ερευνητών, ο Δρ. Lajos Berkes από το Ινστιτούτο Χριστιανισμού και Αρχαιότητας στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, και ο καθηγητής Gabriel Nocchi Macedo από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο, αποκρυπτογράφησαν το κείμενο και το αναγνώρισαν ως μέρος του IGT, μιας πρώιμης χριστιανικής γραφής που περιγράφει λεπτομερώς επεισόδια από την παιδική ηλικία του Ιησού.

«Το θραύσμα παρουσιάζει εξαιρετικό ερευνητικό ενδιαφέρον», δήλωσε ο Δρ. Μπέρκες. «Αφενός, επειδή καταφέραμε να το χρονολογήσουμε στον τέταρτο ή πέμπτο αιώνα, γεγονός που το καθιστά το παλαιότερο γνωστό αντίγραφο. Αφετέρου, επειδή καταφέραμε να αποκτήσουμε νέες γνώσεις σχετικά με τη μετάδοση του κειμένου».

Το IGT, όπως και άλλα απόκρυφα ευαγγέλια, δεν περιλαμβάνεται στον βιβλικό κανόνα από τα μεγάλα χριστιανικά δόγματα, αλλά ήταν δημοφιλές και διαδεδομένο στην αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Αυτά τα γραπτά, συχνά αβέβαιης προέλευσης, παρέχουν πρόσθετες αφηγήσεις για τη ζωή του Ιησού, οι οποίες κυκλοφόρησαν μεταξύ των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων.

Πριν από αυτή την ανακάλυψη, η παλαιότερη γνωστή ελληνική έκδοση του IGT ήταν ένας κώδικας του 11ου αιώνα. Το αρχικό κείμενο πιστεύεται ότι γράφτηκε τον δεύτερο αιώνα.

Λεπτομέρεια του θραύσματος παπύρου. Πίστωση: Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg/Mark Public Domain 1.0

Το θραύσμα παπύρου έχει διαστάσεις περίπου 11 επί 5 εκατοστά και περιέχει 13 γραμμές ελληνικού κειμένου, με κάθε γραμμή να περιλαμβάνει περίπου 10 γράμματα.

Προέρχεται από την Αίγυπτο, όπου πιθανότατα χρησίμευε ως μέρος μιας άσκησης γραφής σε σχολείο ή μοναστήρι, όπως υποδηλώνει η πρόχειρη γραφή του και οι ακανόνιστες γραμμές του. Αυτή η πρακτική ήταν συνηθισμένη στην αρχαιότητα, όπου οι γραμματείς και οι μαθητές αντέγραφαν κείμενα για να βελτιώσουν τις γραπτές τους δεξιότητες.

Οι Berkes και Macedo αναγνώρισαν για πρώτη φορά το θραύσμα ως σημαντικό όταν παρατήρησαν τη λέξη «Ιησούς» στο κείμενο. «Πρώτα παρατηρήσαμε τη λέξη Ιησούς στο κείμενο», εξήγησε ο Berkes. «Στη συνέχεια, συγκρίνοντάς το με πολλούς άλλους ψηφιοποιημένους παπύρους, το αποκρυπτογραφήσαμε γράμμα προς γράμμα και γρήγορα συνειδητοποιήσαμε ότι δεν θα μπορούσε να είναι ένα καθημερινό έγγραφο».

 Περαιτέρω ανάλυση αποκάλυψε άλλους βασικούς όρους, όπως «κορώνα» και «κλάδος», οι οποίοι ταίριαζαν σε αποσπάσματα από γνωστά χειρόγραφα της IGT.

Το κείμενο στο απόσπασμα περιγράφει την αρχή του επεισοδίου «ζωοποίηση των σπουργιτιών», μια αφήγηση για τον Ιησού που κάνει ένα θαύμα ως παιδί.

Σε αυτή την αφήγηση, ο νεαρός Ιησούς πλάθει δώδεκα σπουργίτια από πηλό και τα ζωντανεύει, μια ιστορία που θεωρείται το «δεύτερο θαύμα» στο IGT.

Σύμφωνα με το κείμενο, όταν ο πατέρας του Ιησού, ο Ιωσήφ, τον επιπλήττει που δημιούργησε τα σπουργίτια το Σάββατο, ο Ιησούς χτυπάει τα χέρια του και οι πήλινες φιγούρες ζωντανεύουν και πετούν μακριά.

Αυτή η ανακάλυψη υποστηρίζει την τρέχουσα επιστημονική συναίνεση ότι το IGT γράφτηκε αρχικά στα ελληνικά.

«Τα ευρήματά μας σε αυτό το ύστερο αρχαίο ελληνικό αντίγραφο του έργου επιβεβαιώνουν την τρέχουσα εκτίμηση ότι το Ευαγγέλιο της Βρεφικής Ηλικίας σύμφωνα με τον Θωμά γράφτηκε αρχικά στα ελληνικά», δήλωσε ο καθηγητής Macedo.

Το γεγονός ότι η IGT αντιγράφηκε και χρησιμοποιήθηκε σε εκπαιδευτικά πλαίσια στην Αίγυπτο κατά τον τέταρτο έως πέμπτο αιώνα υπογραμμίζει την ευρεία φύση αυτών των απόκρυφων ιστοριών και τον ρόλο τους στη θρησκευτική και πολιτιστική ζωή των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων.

Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik.

Πηγή: Echedoros.blog