Χειρόγραφο του 16ου αιώνα φέρνει στο φως τη σφαγή 172 Ελλήνων Μοναχών

 28/9/2026

Μια ιδιαίτερα σημαντική ιστορική μαρτυρία έρχεται στο φως μέσα από χειρόγραφα που συνδέονται με την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας στο Παγγαίο, φωτίζοντας μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του παρελθόντος της...

Στα νέα στοιχεία που εξετάστηκαν περιλαμβάνεται αναφορά σε ένα τραγικό περιστατικό του 16ου αιώνα. Σύμφωνα με το περιεχόμενο των χειρογράφων, το 1507 η μονή βρέθηκε αντιμέτωπη με μια αιματηρή επίθεση, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 172 Έλληνες μοναχοί.

Η συγκεκριμένη πληροφορία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς φαίνεται να επιβεβαιώνει παλαιότερες προφορικές παραδόσεις που διατηρούνταν στη Μονή Εικοσιφοίνισσας σχετικά με τη σφαγή της μοναστικής κοινότητας.

Η ιστορία των χειρογράφων είναι επίσης άμεσα συνδεδεμένη με τις περιπέτειες της βιβλιοθήκης της μονής. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή, η οποία περιλαμβάνει εκατοντάδες χειρόγραφα και πολύτιμα αντικείμενα.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1917, η βιβλιοθήκη λεηλατήθηκε από βουλγαρικά στρατεύματα. Μέρος των κειμηλίων απομακρύνθηκε από τη μονή και, με την πάροδο των χρόνων, ορισμένα από αυτά βρέθηκαν σε συλλογές του εξωτερικού.

Η προσπάθεια επαναπατρισμού τους οδήγησε τα τελευταία χρόνια στην επιστροφή σημαντικών χειρογράφων. Ήδη από παλαιότερα είχε επιστραφεί ένα παλαιό χειρόγραφο, γνωστό ως Codex 1424, το οποίο χρονολογείται στον 9ο αιώνα και είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ιστορία της μονής.

Τον Οκτώβριο του 2023 επέστρεψαν ακόμη τρία χειρόγραφα του 16ου αιώνα που είχαν απομακρυνθεί από την Εικοσιφοίνισσα. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία εκκλησιαστικών φορέων και της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, ενώ τα χειρόγραφα προέρχονταν από συλλογή στη Νέα Υόρκη.

Καθοριστικό ρόλο στην επιστροφή τους είχε και ο προηγούμενος κάτοχός τους, ο οποίος τα είχε αποκτήσει το 2018 και στη συνέχεια συναίνεσε στην παράδοσή τους, καθώς προέκυψαν ζητήματα σχετικά με την προέλευση και την ιδιοκτησία τους.

Ανάμεσα στα κείμενα που εξετάστηκαν εντοπίστηκε και η αναφορά στην τραγωδία του 1507. Το χειρόγραφο καταγράφει τον αριθμό των μοναχών που έχασαν τη ζωή τους και συνδέει το γεγονός με την επίθεση των Οθωμανών στη μονή.

Η μαρτυρία αυτή έρχεται να προσθέσει ένα σημαντικό τεκμήριο στην ιστορική μνήμη της Εικοσιφοίνισσας, καθώς η παράδοση για τους 172 μοναχούς φαίνεται πλέον να συνοδεύεται και από γραπτή καταγραφή.

Η μνήμη τους τιμάται σήμερα από τη μοναστική κοινότητα στις 25 Αυγούστου, διατηρώντας ζωντανή την ανάμνηση ενός γεγονότος που για αιώνες παρέμενε γνωστό κυρίως μέσα από την προφορική παράδοση. -Πηγή: taneatismikrospilias24.com