«Μια απολύτως αδιανόητη απόφαση σε μια μοναρχία»: Πώς ο τελευταίος Γερμανός αυτοκράτορας αναγκάστηκε να παραιτηθεί στο Σπα

Φωτογραφία από την επίσκεψη του Κάιζερ την άνοιξη του 1914 στην Κέρκυρα και την ανασκαφή του ναού της Αρτέμιδος Γοργούς. Ενημερώνεται από τον Γερμανό αρχαιολόγο Δαίρπφελντ ενώ πίσω από τον Κάιζερ στέκει ο τότε βασιλιάς της Ελλάδας, Κωνσταντίνος Α΄, που ήταν γαμπρός του. Φωτογραφία από γερμανική εφημερίδα της εποχής.

 10/11/2026

Ο τελευταίος αυτοκράτορας της Γερμανίας αγαπούσε να κάνει διακοπές στην Κέρκυρα και ήταν φανατικός λάτρης της αρχαίας ελληνικής τέχνης, ευρήματα της οποίας δεν δίσταζε να τα παρουσιάζει ως δικά του!... Το απολύτως άδοξο τέλος του, μέσα από μηχανορραφία του πρωθυπουργού του, στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου!...

Κάθε εβδομάδα στη στήλη «Βασιλική Ιστορία», ο ειδικός σε θέματα μοναρχίας Τόμας ντε  Μπέργκεϊκ επανεξετάζει βασικά επεισόδια που σχετίζονται με εστεμμένες προσωπικότητες. Αυτή την εβδομάδα, καθώς πλησιάζουν οι εορτασμοί της Ανακωχής της 11ης Νοεμβρίου 1918, ανατρέχει στις τελευταίες ώρες της βασιλείας του Γουλιέλμου Β', του τελευταίου Γερμανού αυτοκράτορα. Καθώς η αυτοκρατορία του κατέρρεε, ο μονάρχης αρνήθηκε να παραιτηθεί από τον θρόνο του. Ωστόσο, ήταν στο Σπα του Βελγίου που η μοίρα του πήρε μια δραματική τροπή, όταν μια απροσδόκητη απόφαση επιτάχυνε την πτώση του, ακόμη και πριν συμφωνήσει να παραιτηθεί.

Στις 11 Νοεμβρίου 1918, στις 11 π.μ., οι μάχες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου τελείωσαν. Αλλά δύο ημέρες νωρίτερα, ένα άλλο ιστορικό γεγονός έλαβε χώρα στο Βέλγιο, στο Σπα, όπου ο Γουλιέλμος Β', ο τελευταίος Γερμανός αυτοκράτορας, είχε εγκαταστήσει το αρχηγείο του. «Εκεί ένας αυτοκράτορας θα έχανε, μέσα σε λίγες ώρες, έναν θρόνο σχεδόν μισού αιώνα. […] Και το πιο απίστευτο είναι ότι αρνήθηκε μέχρι τέλους να καταλάβει ότι η βασιλεία του είχε τελειώσει», αφηγείται ο Τόμας ντε Μπέργκεϊκ στη στήλη του «Βασιλική Ιστορία».

Ενώ η Γερμανική Αυτοκρατορία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, ο ηγεμόνας παραμένει στην λουτρόπολη. Το προσωπικό του καταλαμβάνει το Ξενοδοχείο Βρεταννίκ, ενώ ο ίδιος προτιμά να παραμείνει στο πολυτελώς επιπλωμένο αυτοκρατορικό τρένο του που είναι σταθμευμένο στον σταθμό, παρά να μετακομίσει στο Château de la Fraineuse, το οποίο του είχε διατεθεί.

Μια εκπληκτική κατάσταση, δεδομένων των αναταραχών που ήδη συγκλονίζουν τη χώρα του. «Το Μόναχο έχει πέσει. Το Βερολίνο βρίσκεται σε αναταραχή αυτή τη στιγμή. Αλλά ο Βίλχελμ προσκολλάται σε μια ιδέα: θέλει να επιστρέψει στη Γερμανία επικεφαλής του στρατού του και να αποκαταστήσει την τάξη. Πιστεύει ακόμα ότι οι στρατιώτες του θα τον ακολουθήσουν», συνεχίζει ο Τόμας ντε Μπέργκεϊκ.

Ένας στρατός που δεν θέλει πλέον να ακολουθεί τον αυτοκράτορά του

Στις 9 Νοεμβρίου 1918, πραγματοποιήθηκε μια αποφασιστική συνάντηση στο Σπα. Γύρω στις 9:00 π.μ., περίπου τριάντα αξιωματικοί από το μέτωπο συγκεντρώθηκαν για να αξιολογήσουν τις πιθανότητες του αυτοκράτορα να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης. «Τους τέθηκε ένα πολύ απλό ερώτημα, σαν ένα μίνι δημοψήφισμα: θα ακολουθούσαν ακόμα οι άντρες σας τον αυτοκράτορα στη Γερμανία; Η απάντηση ήταν όχι», εξηγεί ο Τόμας ντε Μπεργκέικ.

Στο Château de la Fraineuse, οι στρατηγοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα λεπτή κατάσταση. «Όλοι γύρω από το τραπέζι σκέφτονταν το ίδιο πράγμα: ο αυτοκράτορας έπρεπε να παραιτηθεί. Αλλά κανείς δεν ήθελε πραγματικά να είναι αυτός που θα του το έλεγε», συνέχισε ο ειδικός στις μοναρχίες.

Ο Γουλιέλμος Β΄, ωστόσο, δεν σκόπευε να τα παρατήσει τόσο εύκολα. Συνέχισε να εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στο Βερολίνο, παρά τις προειδοποιήσεις του στενού του κύκλου. Σύμφωνα με τον Τόμας ντε Μπεργκέικ, αυτό το πείσμα μπορούσε να εξηγηθεί από τον τρόπο με τον οποίο ο ηγεμόνας ενημερωνόταν για την κατάσταση κατά τη διάρκεια του πολέμου. «Πρέπει επίσης να ειπωθεί ότι προστατεύτηκε από κακά νέα για μεγάλο χρονικό διάστημα επειδή οι στρατηγοί του γνώριζαν πόσο άσχημα τα αντιμετώπιζε», τόνισε.

Μια παραίτηση που ανακοινώθηκε πριν ακόμη από τη συμφωνία του

Αντιμέτωπος με τον κίνδυνο μιας επανάστασης που θα σαρώσει το καθεστώς, ο Γερμανός καγκελάριος Μαξ φον Μπάντεν αποφάσισε να επισπεύσει τα γεγονότα. «Γύρω στο μεσημέρι, πήρε μια απόφαση απολύτως αδιανόητη σε μια μοναρχία. Ο ίδιος ανακοίνωσε την παραίτηση του αυτοκράτορά του», αφηγείται ο Τόμας ντε Μπέργκεϊκ.

Αλλά στο Σπα, ο Γουλιέλμος Β΄ δεν γνώριζε ακόμη ότι η μοίρα του είχε ανακοινωθεί δημόσια. Εξακολουθούσε να αναζητά έναν τρόπο να διατηρήσει μέρος της εξουσίας του, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να κάνει μια παραχώρηση. «Ο Γουλιέλμος επιχείρησε ακόμη και έναν τελευταίο ελιγμό. Θα μπορούσε να αποκηρύξει τον τίτλο του Γερμανού Αυτοκράτορα αλλά να παραμείνει Βασιλιάς της Πρωσίας. Σαφώς εκτιμούσε τον τίτλο. Του άρεσε», εξήγησε ο ειδικός σε θέματα μοναρχίας.

Αυτή η προσπάθεια, ωστόσο, ήρθε πολύ αργά. Ο καγκελάριος είχε ήδη ανακοινώσει την αποχώρησή του και από τους δύο θρόνους, αυτόν της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και αυτόν της Πρωσίας. «Ο Γουλιέλμος Β' έγινε έτσι πρακτικά πρώην αυτοκράτορας πριν ο ίδιος αποδεχτεί τον ρόλο», συνοψίζει ο Τόμας ντε Μπεργκέικ.

Ο ηγεμόνας τελικά ενέδωσε. Έχοντας χάσει την υποστήριξη του στρατού του και έχοντας ανακοινώσει την παραίτησή του χωρίς τη συγκατάθεσή του, δεν είχε άλλη επιλογή από το να εγκαταλείψει τη χώρα.

Ένα τελευταίο δείπνο πριν από μια 23χρονη εξορία

Ο Γουλιέλμος Β' αποφάσισε να καταφύγει στην Ολλανδία, η οποία είχε παραμείνει ουδέτερη κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Αλλά πριν φύγει από το Σπα, πέρασε ένα τελευταίο βράδυ στο αυτοκρατορικό του τρένο, μακριά από την πολιτική αναταραχή των προηγούμενων ωρών. «Δείπνησε πολύ απλά. Συζήτησε εκτενώς με τον αρχηγό του προσωπικού του, σαν να μπορούσε να αγοράσει στον εαυτό του μερικές ώρες ακόμα ιστορίας, τρώγοντας ένα καλό γεύμα», αφηγείται ο Τόμας ντε Μπέργκεϊκ.

Στις 10 Νοεμβρίου 1918, στις 4:30 π.μ., το αυτοκρατορικό τρένο αναχώρησε τελικά από το Σπα. Ο Γουλιέλμος Β' δεν θα έβλεπε ποτέ ξανά τη Γερμανία.

Θα περνούσε τα τελευταία 23 χρόνια της ζωής του εξόριστος στην Ολλανδία, κυρίως στο Ντορν, όπου πέθανε το 1941. Μια ζωή μακριά από την εξουσία για τον άνθρωπο που είχε βασιλεύσει στη Γερμανική Αυτοκρατορία για τρεις δεκαετίες.    -Από Celine Therer / Πηγή: rtl.be

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου