Μακεδονία: Την όμορφη Λένω απήγαγαν οι Τούρκοι και τότε αυτή άρπαξε το σπαθί...

Francois-Emile de Lansac - Η αυτοκτονία, σκηνή από την Έξοδο του Μεσολογγίου (1828)

4/1/2024 

Ο λαός υμνεί την Μακεδόνισσα Λένω ως Καπετάνισσα, και δικαίως! Οι Τούρκοι την ήθελαν στο χαρέμι τους, αλλά η Λένω δεν έσκυψε το κεφάλι! 

Δολοφονίες, βιασμοί, αρπαγές και γενικά βιβλικές καταστροφές ήταν τα "έργα" των Τούρκων εκείνα τα δυσβάσταχτα χρόνια της σκλαβιάς. Στην Μακεδονία, πολλές φορές, το άγριο και ζωώδες πρόσωπό τους γνώριζαν οι άτυχες Μακεδονοπούλες, αφού τις άρπαζαν από τις οικογένειές τους για να ικανοποιήσουν τα ανομολόγητα πάθη τους. 

Τον 17ο αιώνα λοιπόν, το χωριό Πύργοι Εορδαίας (τότε Κατράνισα) κινδύνεψε να χαθεί, όταν οι Τούρκοι είχαν απαγάγει κι είχαν κλείσει σε χαρέμι την όμορφη Λένω, κόρη του Θανάση Χατζηνάσιου και αρραβωνιαστικιά του καπετάνιου Καρύδη, που σύναξε τα παλληκάρια του και με ορμητική επέλαση, με την βοήθεια της ίδιας της Λένως, την ελευθέρωσε μαζί με όλες τις άλλες σκλάβες ρωμιοπούλες στο ίδιο χαρέμι. 

Όπως μαθαίνουμε από τα "Σταχυολογήματα" (Φ. Βίττη, σελ.76): Οι Τούρκοι έστησαν τότε αγχόνες στην Κατράνισα κι έβαλαν σφαγή στους αθώους, που άλλοι σκορπίστηκαν τρομαγμένοι στα γύρω χωριά κι άλλοι εκπατρίστηκαν φτάνοντας μέχρι την Βιέννη. 

Απόηχος εκείνων των γεγονότων είναι το παρακάτω τραγούδι, όπου η Λένω υμνείται σαν καπετάνισσα:

Η Λένω η καπετάνισσα, η μοσχαναθρεμμένη,

η Λένω η κατρανιώτισσα, η αρχοντοθυγατέρα,

που τα πουλιά τη ζήλευαν, της άνοιξης τ΄ αηδόνια,

σε ράχη εροβόλησε κοντά σε κρύα βρύση.

Φοράει γιορντάνι μάλαμα, φλουριά κωνσταντινάτα

κι έχει στη μέση το σπαθί το τουρκοματωμένο.

Σαν πέρδικα περήφανη, σαν χαμαλοτρυγόνα

με ταίρι της αχώριστο τον καπετάν Καρύδη.