Η ηρωίδα Νάτσαινα και 3 Μακεδονομάχοι σε υγρό τάφο - Ο ένας τρελάθηκε τελικά...

4/2/2025

Τρεις Μακεδονομάχοι, μία προδοσία, μία υγρή κρυψώνα που τρέλανε τον έναν από αυτούς, τον Αγησίλαο και πώς και γιατί τον έσωσε η Νάτσαινα από τους χωρικούς... Ιστορίες του Μακεδονικού Αγώνα που δεν μαθαίνουμε ποτέ!... 

Η Νάτσαινα από τη Γραδένιτσα του Κάμπου τον Δεκέμβριο του 1906 φιλοξενούσε τρεις τραυματίες του σώματος Γερογιάννη: τον Φίλιππο από το Μπούκοβο, τον Νίδα από το Μοναστήρι και τον Αγησίλαο ή Σίλα από τη Λαμία.

Ο Τόντας Πεσκάς τούς πρόδωσε κι όταν οι Τούρκοι κατέφθασαν, πρόλαβε, τους έκρυψε κι ύστερα με τους άλλους χωρικούς κίνησε για το ξωκλήσι, όπου τους μάντρωσαν οι αβτζή ταμπούρ για να ψάξουν ανενόχλητοι τα σπίτια.

Η κρυψώνα της όμως είχε πάρει νερό κι έμοιαζε με υγρό τάφο, ενώ τα χτυπήματα των Τούρκων από πάνω πολλαπλασίαζαν την αγωνία και το μαρτύριο των Μακεδονομάχων.

Δύο μερόνυχτα έμειναν εκεί κι όταν τους έβγαλαν, ήταν κι οι τρεις σ΄ αφασία. Η Νάτσαινα με μητρική στοργή και περιποιήσεις κατόρθωσε να τους συνεφέρει. Μα ο Σίλας ήταν ολότελα τρελός πια... Φώναζε, καταριόταν τους Τούρκους κι έγινε δημόσιος κίνδυνος.

Τότε οι χωρικοί έβγαλαν την απόφαση, πως έπρεπε να τον σκοτώσουν για να τον λυτρώσουν, μια και δεν μπορούσαν πια να του προσφέρουν κάτι καλύτερο. Πετάχτηκε τότε ανάμεσά τους η Νάτσαινα και κλαίοντας, απειλώντας ή παρακαλώντας, τούς θύμισε ότι το παλληκάρι ήρθε να πολεμήσει για τη δική τους λευτεριά και ότι είχαν χρέος να το στείλουν στη μανούλα του, που θα το καρτερούσε. Η ίδια φρόντισε να φτάσει σώος στο Μοναστήρι της Παναγιάς στον Τίρναβο, που ήταν για τους τρελούς, απ΄ όπου το Κομιτάτο τον έστειλε σπίτι του.

Πηγή: Γ. Μόδη, "Κρυψάνες", σελ. 168-190 - Στην φωτογραφία βλέπουμε την Μυστική Κρύπτη του Μακεδονικού Αγώνα στην οδό Μητροπόλεως, στην Θεσσαλονίκη (thestoday)