Σόπεναουερ: Αν σε κάθε άνθρωπο βάνανε το δίλημμα να χαθεί το σύμπαν ή ο εαυτός του, τι θα απαντούσε;

 
4/2/2026

Είναι τόσο μεγάλος ο εγωισμός του ανθρώπου, ώστε ο κόσμος όλος δεν φτάνει να τον χωρέσει.

Γιατί αν στον κάθε άνθρωπο βάνανε το δίλημμα ποιο από τα δύο προτιμάει: να χαθεί το σύμπαν ή ο εαυτός του, δεν χρειάζεται να σας πω εγώ ποια θα ήταν η απόκρισή του. 

Καθένας λογιάζει τον εαυτό του κέντρο του κόσμου, κι όλα τα σχετίζει με τον εαυτό του. Δεν υπάρχει γεγονός, ίσαμε ακόμα και στις μεγάλες ανατροπές κρατών, που να μην το εξετάζει πρώτα πρώτα σχετικώς με το δικό του ατομικό συμφέρον, όσο κι αν είναι το μικρό κι απόμακρο. 

Και μπορεί να γίνει αντίθεση πιο φανερή από τούτη: ακρότατο κι αποκλειστικό ενδιαφέρον του καθενός για τον εαυτό του, - βλέμμα σχεδόν αδιάφορο αναφορικά προς όλους τους άλλους. 

Ίσως να μην υπάρχει πράμα πιο κωμικό από την πεποίθηση εκείνη που έχουνε τόσοι και τόσοι άνθρωποι, όταν ενεργούνε σαν αυτοί μόνο να έχουν υπάρξει πραγματικοί, όλοι δε οι όμοιοί τους να μην είναι παρά ίσκιοι κούφιοι, πέρα ως πέρα φαντάσματα. - Πηγή: "Ο άνθρωπος - η κονωνία", Σόπεναουερ, Εγκυκλοπαιδικές Εκδόσεις, Αθήνα 1962

Είναι μεγάλη και τραγική ταυτόχρονα αλήθεια, που μάλιστα χαρακτηρίζει όλους τους αιώνες της ανθρώπινης ύπαρξης πάνω στην γη, ότι ο άνθρωπος είναι εγωιστικό ον, που πρώτα και πάνω από όλους και όλα βάζει τον εαυτό του, την καλοπέρασή του, την βολή του. 

Ωστόσο, κάπου μέσα του βαθιά ο άνθρωπος, είτε θέλει να το παραδεχτεί είτε όχι, ξέρει ότι δεν μπορεί να ζήσει μόνος και έρημος μέσα σε μια κατεστραμμένη κοινωνία. Κατά συνέπεια, τίθεται το καίριο ερώτημα, αν σε ακραίες καταστάσεις, όπως αυτές που υπογραμμίζει ο Γερμανός φιλόσοφος Άρτουρ Σόπεναουερ (1788-1860), ο άνθρωπος θα συνέλθει και θα συμπορευτεί με τους ομοίους του, βοηθώντας τους, και όχι μόνο προσέχοντας τον εαυτό του... 

Δεν μπορεί, σε τελική ανάλυση, η καλοσύνη να νικήσει τον εγωισμό; 

(Η φωτογραφία δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης)