Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο: η θρησκευτική πρακτική βελτιώνει την ψυχική υγεία μακροπρόθεσμα

 
10/2/2026

Άγχος, κατάθλιψη, απώλεια αυτοπεποίθησης...

Η ψυχική υγεία των ηλικιωμένων δοκιμάζεται με την ηλικία. Σύμφωνα με μια μακροπρόθεσμη μελέτη, ωστόσο, η τακτική θρησκευτική πρακτική θα μπορούσε να διαδραματίσει διαρκή προστατευτικό ρόλο στην ψυχολογική ευεξία.

 Η ψυχική υγεία των ηλικιωμένων έχει αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα σε κοινωνίες με ταχέως γερασμένους πληθυσμούς. Η κοινωνική απομόνωση, οι χρόνιες ασθένειες, το πένθος και τα αισθήματα αναξιότητας εκθέτουν πολλούς ηλικιωμένους σε αυξημένη ψυχολογική ευαλωτότητα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ένα σημαντικό ποσοστό ηλικιωμένων ενηλίκων βιώνει συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, τα οποία συχνά υποδιαγιγνώσκονται.

Σε αυτό το πλαίσιο, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science & Vie εφιστά την προσοχή σε έναν παράγοντα που σπάνια λαμβάνεται υπόψη στις συμβατικές ιατρικές προσεγγίσεις. Οι ερευνητές διερεύνησαν τον ρόλο της τακτικής θρησκευτικής πρακτικής στην ψυχική υγεία των ηλικιωμένων. Τα ευρήματά τους υποδηλώνουν μια διαρκή προστατευτική επίδραση που υπερβαίνει το απλό περιβάλλον τους.

Μια μακροπρόθεσμη μελέτη για την ψυχική υγεία των ηλικιωμένων 

Η μελέτη βασίζεται σε δεδομένα από την Εθνική Μελέτη για τις Τάσεις Υγείας και Γήρανσης (NHATS), ένα μεγάλης κλίμακας αμερικανικό πρόγραμμα που παρακολουθεί τη γήρανση. Οι ερευνητές παρατήρησαν 2.767 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω για επτά χρόνια, με ετήσια αξιολόγηση της ψυχικής τους υγείας, της ψυχολογικής τους ευεξίας και της συμμετοχής τους σε θρησκευτικές λειτουργίες.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Διεθνές Περιοδικό Γηριατρικής Ψυχιατρικής, δείχνουν μια σαφή συσχέτιση. Τα άτομα που παρακολουθούσαν τακτικά θρησκευτικές λειτουργίες παρουσίαζαν λιγότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης μακροπρόθεσμα. Επιπλέον, αυτό το φαινόμενο παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τη σωματική υγεία και το επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης.

 «Η σύνδεση μεταξύ της θρησκευτικής πρακτικής και της ψυχικής υγείας φαίνεται να υπερβαίνει την απλή κοινωνική αλληλεπίδραση», επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό το προστατευτικό αποτέλεσμα παρέμεινε αισθητό κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Πράγματι, το 2020, ενώ η προσέλευση σε χώρους λατρείας είχε μειωθεί σημαντικά, τα οφέλη που παρατηρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια διατηρήθηκαν. 

Η ψυχολογική ευεξία ως βασικός παράγοντας

Για να κατανοήσουν αυτή τη σύνδεση, οι ερευνητές βασίστηκαν στο μοντέλο ψυχολογικής ευεξίας που ανέπτυξε η ψυχολόγος Carol Ryff. Αυτό το μοντέλο δεν περιορίζεται στην απουσία ψυχικών διαταραχών. Περιλαμβάνει αρκετές θετικές διαστάσεις, όπως: 

Αυτονομία. 

Αίσθημα ελέγχου της ζωής κάποιου. 

Αποδοχή του εαυτού. 

Αίσθημα σκοπού.

Αυτά τα στοιχεία παίζουν κεντρικό ρόλο στην ικανότητα αντιμετώπισης των συναισθηματικών προκλήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση. Επιπλέον, σύμφωνα με στατιστική ανάλυση, η ψυχολογική ευεξία ευθύνεται για περίπου το 26% της θετικής επίδρασης της θρησκευτικής πρακτικής στην ψυχική υγεία. 

Εν ολίγοις, η θρησκεία δεν προστατεύει μόνο δημιουργώντας σύνδεση. Επίσης, προάγει τη διαρκή εσωτερική μεταμόρφωση βοηθώντας τα άτομα να βρουν νόημα στη ζωή τους. Οι ηλικιωμένοι που συμμετείχαν ανέφεραν μεγαλύτερη προσωπική ικανοποίηση και βελτιωμένη συναισθηματική σταθερότητα. -Πηγή: psychologies.com