24/5/2026
Μια επιστημονική μελέτη διερευνά διαφορετικές προσωπικότητες αναλύοντας τα προφίλ που σχετίζονται με κάθε χρώμα ίριδας.
Από Cesilia Ouibrahim
«Αν το πρόσωπο είναι ο καθρέφτης της ψυχής, τα μάτια είναι οι διερμηνείς της». Αυτό το απόφθεγμα του Κικέρωνα έχει πλέον επιστημονική απόδειξη. Μια σουηδική μελέτη υποδηλώνει μια σύνδεση μεταξύ του χρώματος των ματιών και της προσωπικότητας.
Τον περασμένο αιώνα, ο καθηγητής ψυχολογίας Ρέιμοντ Κάτελ, πρωτοπόρος της έννοιας της ρευστής νοημοσύνης, πίστευε ότι η προσωπικότητα μπορούσε να διαβαστεί στα μάτια. Εκτός από την έννοια της κορομετρίας, η οποία εστιάζει στο μέγεθος της κόρης, το χρώμα της ίριδας θεωρείται ότι αποκαλύπτει τα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα του κατόχου της. Αυτές οι θεωρίες, που σε μεγάλο βαθμό παραμένουν άλυτες, εξακολουθούν να προκαλούν διαμάχες.
Ένα γονίδιο που συνδέει την ίριδα και τα συναισθήματα
Για να επαληθεύσουν εάν τα μάτια μας αντανακλούν πραγματικά την ψυχή μας, ο Mats Larsson και οι συνάδελφοί του στο Πανεπιστήμιο Örebro στη Σουηδία διερεύνησαν μια γενετική εξήγηση. Σε μια πρόσφατη μελέτη 428 συμμετεχόντων, αυτοί οι ψυχολόγοι ανέλυσαν καθιερωμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας στη γενετική συμπεριφοράς, που συχνά αναφέρονται ως τα "Μεγάλα Πέντε" (εξωστρέφεια, νευρωτισμός, αρμονία, ευσυνειδησία και άνοιγμα στις εμπειρίες).
Αυτά τα χαρακτηριστικά, όπως γνωρίζουμε, επηρεάζονται εν μέρει από τα γονίδιά μας. Παράλληλα, οι ερευνητές ανέλυσαν τα χαρακτηριστικά των ίριδων στην ομάδα. Το αποτέλεσμα: ένα γονίδιο που ονομάζεται Pax6 φαίνεται να εμπλέκεται όχι μόνο στο σχηματισμό της ίριδας αλλά και σε αυτόν του πρόσθιου φλοιού του προσαγωγίου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που παίζει βασικό ρόλο στον αυτοέλεγχο.
Μην περιμένετε να αποκρυπτογραφήσετε την προσωπικότητα του γείτονά σας κοιτάζοντάς τον στα μάτια. Λάβετε υπόψη ότι η γενετική είναι μόνο ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την προσωπικότητα. Πριν ανακαλύψετε το προφίλ σας, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτά τα αποτελέσματα θα πρέπει να λαμβάνονται με επιφύλαξη. Ενώ οι δείκτες που έχουν προσδιοριστεί από τους ερευνητές έχουν υποβληθεί σε επιστημονική επαλήθευση, δεν μας επιτρέπουν να προσδιορίσουμε οριστικά την προσωπικότητα όσων αλληλεπιδρούμε με μια ματιά. Όπως θέλουμε να τονίσουμε, ο καθένας από εμάς διαθέτει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά που δεν μπορούν να αξιολογηθούν μέσω γενίκευσης. Αυτή η έρευνα, φυσικά, έχει το πλεονέκτημα ότι υπάρχει και ρίχνει φως στις άπειρες πτυχές της προσωπικότητάς μας.
1. Μαύρα Μάτια
Τα πιο έντονα, μαύρα μάτια είναι πιο μυστηριώδη. Το ίδιο ισχύει και για τις προσωπικότητες εκείνων που τα έχουν. Αυτοί οι άνθρωποι λέγεται ότι είναι πιο σαγηνευτικοί από τη φύση τους από άλλους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι μαύρες ίριδες βρίσκονται συχνά σε πιο ευχάριστα, αυστηρά και δυναμικά άτομα. Αξιόπιστα και υπεύθυνα, τα άτομα με μαύρα μάτια εμπνέουν φυσικά εμπιστοσύνη σε όσους αλληλεπιδρούν. Με τη σειρά τους, είναι γεμάτα αυτοπεποίθηση και πνευματώδη, επιδεικνύουν ακλόνητη αισιοδοξία και έντονο πάθος σε όλα όσα αναλαμβάνουν. Σύμφωνα με σουηδική μελέτη, όταν η ίριδα είναι ομοιογενής και λεία, όπως συμβαίνει συχνά με τα σκούρα μάτια, οι άνθρωποι είναι συχνά εξωστρεφείς και σίγουροι.
2. Μπλε Μάτια
Οι συμμετέχοντες με μπλε μάτια είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: διέθεταν μια πιο αξιοσημείωτη εσωτερική δύναμη από τους άλλους. Ντροπαλοί από τη φύση τους, λέγεται ότι είχαν υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα άτομα με μπλε μάτια είναι γενικά πιο εξωστρεφή και συχνά θεωρούνται σοφά και ρομαντικά από τους γύρω τους. Εξωστρεφείς και κάπως ονειροπόλοι, αυτές οι ιδιοσυγκρασίες διαπρέπουν στη διαχείριση κρίσεων.
3. Πράσινα μάτια
Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στη μελέτη, ο Mats Larsson και οι Σουηδοί συνάδελφοί του αποκάλυψαν ότι τα άτομα με πράσινα μάτια ήταν πιο ήρεμα, πιο ευαίσθητα και πιο γενναιόδωρα. Συνολικά, τα πράσινα μάτια συνδέονται με περίεργες, απαιτητικές προσωπικότητες που εκπέμπουν μια μεταδοτική όρεξη για ζωή.
4. Καστανά Μάτια
Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, τα άτομα με καστανά μάτια (από ανοιχτόχρωμες έως σκούρες αποχρώσεις) έχουν συχνά μια ήρεμη και στοχαστική ιδιοσυγκρασία. Η αφοσίωση, η αυτοπεποίθηση και ο σεβασμός είναι αξίες που τους προσδιορίζουν απόλυτα. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα καστανά μάτια μοιράζονται μια κοινή όρεξη για περιπέτεια, ακόμη και λατρεύουν ένθερμα την ελευθερία τους.
Το χρώμα των ματιών των πιο έξυπνων ανθρώπων
Σύμφωνα με μια σουηδική μελέτη, μια έντονα ελασματοειδής ίριδα (με μεγάλο αριθμό μοτίβων και αποχρώσεων) βρίσκεται συχνά σε άτομα με καχύποπτη και νευρωτική προσωπικότητα. Τα γονίδια που ευθύνονται για αυτά τα μοτίβα πιστεύεται ότι εμπλέκονται στο σχηματισμό ορισμένων περιοχών του εγκεφάλου. Τα σκούρα μάτια μπορεί να έχουν χαμηλότερη ανοχή στον πόνο. Για να το εξηγήσουν αυτό, οι ερευνητές επισημαίνουν το σύνδρομο Dubin-Johnson, μια σπάνια κληρονομική ηπατική διαταραχή που προκαλεί καφέ χρώση στα ηπατικά κύτταρα, λόγω μιας ουσίας παρόμοιας με τη μελανίνη. Τα συμπτώματά της περιλαμβάνουν πόνο και κόπωση. Και όπου υπάρχει μελανίνη, υπάρχει χρώση, που σημαίνει πιο σκούρα μάτια! Αν έχετε μαύρα ή καστανά μάτια, να είστε σίγουροι, δεν είστε χωρίς τα πλεονεκτήματά σας. Οι χρόνοι αντίδρασης των ανθρώπων με σκούρα μάτια λέγεται ότι είναι ταχύτεροι από εκείνους των ανθρώπων με ανοιχτόχρωμα μάτια, κάτι που θα μπορούσε να υποδηλώνει νοημοσύνη άνω του μέσου όρου.
Εκτός από το χρώμα των ματιών, η μελανίνη παίζει ρόλο στις συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων. Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Personality and Individual Differences, οι ερευνητές τονίζουν ότι το επίπεδο μελανίνης στον εγκέφαλο επιτρέπει σε αυτό το όργανο να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά. «Αυτό το φαινομενικό πλεονέκτημα όσον αφορά την ταχύτητα επεξεργασίας μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί οι χρόνοι αντίδρασης των ανθρώπων με καστανά μάτια είναι ταχύτεροι από εκείνους των ανθρώπων με μπλε μάτια και γιατί γενικά είναι καλύτεροι στο να ρίχνουν φρίσμπι σε έναν στόχο και να χτυπούν μια μπάλα με ρακέτα», σύμφωνα με πειράματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Perceptual and Motor Skills και αναφέρθηκαν από την Daily Mail.
Ένα άλλο εκπληκτικό εύρημα: η μελανίνη φαίνεται να έχει αντίκτυπο στον αλκοολισμό, καθιστώντας τα άτομα με σκούρα μάτια πιο επιρρεπή στην ανάπτυξη εθισμού. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια, μετά από έρευνα σε περισσότερους από 12.000 συμμετέχοντες. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα άτομα με ανοιχτόχρωμα μάτια κατανάλωναν σημαντικά περισσότερο αλκοόλ από εκείνα με σκούρα μάτια, αλλά ότι είχαν και μεγαλύτερη ανοχή σε αυτό.
Πηγές:
Συσχετίσεις μεταξύ των χαρακτηριστικών της ίριδας και της προσωπικότητας στην ενήλικη ζωή, Mats Larsson, Nancy L Pedersen, Håkan Stattin: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17343974/
Δεν μπορείτε να κρατήσετε ένα ποτό ή να αντιμετωπίσετε τον πόνο; Ρίξτε το φταίξιμο στο χρώμα των ματιών σας, DailyMail, 2014
Το χρώμα των ματιών προβλέπει την κατανάλωση αλκοόλ σε δύο αρχειακά δείγματα, Personality and Individual Difference, 31, 535–539, Bassett, J. F., & Dabbs, J. M.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου