22 Σεπτεμβρίου 1818, το μεγάλο δίλημμα: Ήταν έτοιμοι ή όχι οι Έλληνες για την Επανάσταση;

 

 22/9/2026

Τα πρώτα τρία χρόνια της Φιλικής Εταιρείας ήταν πάρα πολύ δύσκολα. Η απόφαση των τριών (Σκουφά, Ξάνθου, Τσακάλωφ) να την ιδρύσουν, είχε έρθει σε μια εποχή, κατά την οποία η ευρωπαϊκή αντίδραση βρισκόταν σε έξαρση. 

Η δημιουργία την Ιερής Συμμαχίας (ανάμεσα σε Ρωσία, Γαλλία, Αυστρία) έσβησε και τις τελευταίες ελπίδες των λαών ότι θα μπορούσαν να αποτινάξουν την απολυταρχία. Η γαλλική επανάσταση ήταν παρελθόν. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης το ίδιο. Και η Τουρκία είχε την υποστήριξη των μεγάλων της Ευρώπης. Μπορούσε με άνεση να ασκεί τρομοκρατία στα κατεχόμενα εδάφη. 

Στα τέλη του 1817, μόλις 42 άνθρωποι είχαν μυηθεί στους σκοπούς της μυστικής οργάνωσης. Πού πήγαιναν; Ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Εμμανουήλ Ξάνθος και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ αποφάσισαν να ερευνήσουν, αν στ’ αλήθεια οι Έλληνες ήταν ώριμοι να επαναστατήσουν. 

Τον Ιούλιο του 1818, νέο πλήγμα ήρθε να προστεθεί: Πέθανε ο Νικόλαος Σκουφάς. Μήπως θα έπρεπε να τα παρατήσουν; Όχι! Στην Ανώτατη Αρχή, είχε μπει ένας φλογερός και ριψοκίνδυνος πατριώτης. Ο Παπαφλέσσας. Οι ηγέτες της οργάνωσης μαζεύτηκαν στην Κωνσταντινούπολη, κάτω από τη μύτη των Τούρκων. Η σύσκεψη ήταν θυελλώδης.  

Ο Τσακάλωφ αντιμετώπιζε ακόμα και το ενδεχόμενο της διάλυσης. Στις 22 Σεπτεμβρίου 1818, πάρθηκε η μεγάλη απόφαση: Θα προχωρούσαν.

Ρίχτηκαν με ανανεωμένο ενθουσιασμό στη μεγάλη προσπάθεια. Οι μυήσεις μελών προχώρησαν με γρήγορους ρυθμούς. Στα 1819, στην Ανώτατη Αρχή μπήκε κι ο Γεώργιος Λεβέντης. Στα 1820, τα ενεργά μέλη της οργάνωσης ξεπερνούσαν τα 3.000. Τον Ιανουάριο του 1820, εξασφαλίστηκε η υποστήριξη του Ιωάννη Καποδίστρια. Τον Απρίλιο, η Φιλική Εταιρεία απέκτησε σπουδαίο αρχηγό: Τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. 

Στις παραμονές του Αγώνα, τα μέλη ήταν τόσο πολλά που κανένας δεν ήξερε τον ακριβή αριθμό τους. Και κανένας δεν μπορούσε πια να ονομάσει τη Φιλική Εταιρεία οργάνωση μυστική. -Πηγή: historyreport.gr  & Φωτογραφία