Οι 4 του Αχυρώνα στο Λιοπέτρι, 2 Σεπτεμβρίου 1958: Οι βρετανοί τους πυρπόλησαν, αλλά αυτοί βγήκαν χορεύοντας με τα όπλα τους

3/9/2026

Η εμβληματική μάχη στον αχυρώνα Λιοπετριού: Τέσσερις Έλληνες αντιστέκονται μέχρι θανάτου!

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ (1955–1959) σημαδεύτηκε από πολλές πράξεις αυτοθυσίας. Μία από τις πιο εμβληματικές υπήρξε η μάχη στον αχυρώνα του Λιοπετριού, στις 2 Σεπτεμβρίου 1958, όπου τέσσερις νέοι μαχητές αντιστάθηκαν μέχρι θανάτου απέναντι σε υπέρτερες βρετανικές δυνάμεις. Το γεγονός χαράχθηκε βαθιά στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων Κυπρίων και αναδείχθηκε σε διαχρονικό σύμβολο αντίστασης.

Το καλοκαίρι του 1958, η ΕΟΚΑ επιχειρούσε με μικρές ομάδες κρούσης στην επαρχία Αμμοχώστου, οργανώνοντας δολιοφθορές και ενέδρες. Οι Βρετανοί, εφαρμόζοντας μέτρα καταστολής, αναζητούσαν επίμονα τα κρησφύγετα. Το Λιοπέτρι, χωριό με ισχυρή αντιστασιακή παρουσία, τέθηκε στο στόχαστρο των δυνάμεων ασφαλείας.

Οι 4 μαχητές της ΕΟΚΑ ήταν:

Ανδρέας Κάρυος

Ηλίας Παπακυριακού

Φώτης Πίττας

Χρίστος Σαμάρας

Οι τέσσερις άνδρες ανήκαν στις τοπικές ομάδες της ΕΟΚΑ και είχαν ήδη εμπλακεί σε επιχειρήσεις κατά των Βρετανών.

Το βράδυ της 1ης Σεπτεμβρίου 1958, οι τέσσερις καταζητούμενοι κατέφυγαν στον αχυρώνα του Παναγιώτη Καλλή στο Λιοπέτρι. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 2ας Σεπτεμβρίου, βρετανικές δυνάμεις περικύκλωσαν την περιοχή. Μετά από προδοσία, οι Βρετανοί κατέληξαν στον Αχυρώνα, όπου ήταν βέβαιο, ότι κρύβονταν οι αγωνιστές.

Η επίθεση ξεκίνησε με εκκλήσεις για παράδοση. Οι αγωνιστές απάντησαν με ριπές πυροβόλων. Η μάχη κράτησε ώρες, και οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν βαρύ οπλισμό. Οι τέσσερις αγωνιστές χρησιμοποίησαν, χειροβομβίδες, και τα προσωπικά όπλα τους. Τελικά οι Βρετανοί πυρπόλησαν τον αχυρώνα, και οι 4 μαχητές ξεκίνησαν ο καθένας με την σειρά τους την έξοδο πυροβολώντας. Και οι 4 αποθεώθηκαν.

Η είδηση συγκλόνισε την Κύπρο. Ο «Φιλελεύθερος» (3/9/1958) κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο για τη μάχη, περιγράφοντας το γεγονός ως «νέα θυσία της ΕΟΚΑ».

Η Canberra Times (9/9/1958) μετέδωσε ότι ο Γεώργιος Γρίβας διέκοψε την προσωρινή εκεχειρία που ίσχυε εκείνη την περίοδο, εξαιτίας της μάχης στο Λιοπέτρι.

Στην Κύπρο, ο Αχυρώνας ανακηρύχθηκε αμέσως μνημείο του Αγώνα και χώρος προσκυνήματος. Οι φωτογραφίες που διασώζονται στο αρχείο του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (PIO) καταγράφουν τον καμένο αχυρώνα αμέσως μετά την μάχη.

Η αυτοθυσία των τεσσάρων παρομοιάστηκε με το Χάνι της Γραβιάς, καθώς θεωρήθηκε κορύφωση του πατριωτικού φρονήματος. Το γεγονός ενέπνευσε ποιήματα, τραγούδια και λαϊκές αφηγήσεις. Μέχρι σήμερα, ο Αχυρώνας αποτελεί τόπο μνήμης και διδασκαλίας για τις νεότερες γενιές.

Η μάχη του Αχυρώνα στο Λιοπέτρι, στις 2 Σεπτεμβρίου 1958, δεν ήταν απλώς ένα επεισόδιο στρατιωτικού χαρακτήρα, υπήρξε μια πράξη συλλογικής αυτοθυσίας, που ενίσχυσε το ηθικό του κυπριακού λαού και προσέφερε στην ΕΟΚΑ μια ανεπανάληπτη σελίδα δόξας. Οι τέσσερις αγωνιστές έγραψαν με το αίμα τους την πιο φωτεινή ίσως σελίδα του αγώνα για την Ένωση. -Πηγή: Ιστορικές Μνήμες ΕΟΚΑ