Βίντεο - Κτησίβιος ο Αλεξανδρινός: Κατασκεύασε το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο της ιστορίας

 
21/9/2026

Ο Κτησίβιος από την Αλεξάνδρεια (285 π.Χ.-222 π.Χ.) ήταν ένας φοβερός Έλληνας μαθηματικός, μηχανικός και εφευρέτης. Σήμερα, σχεδόν κανείς δεν τον ξέρει, δεν τον θυμάται.

Ωστόσο, μεταξύ των σημαντικών εφευρέσεων του, ήταν η ύδραυλις, το αρχαιότερο πληκτροφόρο και πολυφωνικό μουσικό όργανο που χρησιμοποιήθηκε από τους μουσικούς τουλάχιστον μέχρι τον 9ο αιώνα στο Βυζάντιο. Χωρίς αυτό το όργανο, δεν θα υπήρχε η μουσική όπως σήμερα την γνωρίζουμε, ίσως δεν θα υπήρχε ο Σεμπάστιαν Μπαχ, ο Τζον Λένον ή ο Μάνος Χατζηδάκις.

Τι έκανε ο Κτησίβιος; Παρατήρησε ότι ο αέρας παράγει ήχους όταν η πίεση του νερού τον σπρώχνει να βγει από έναν σωλήνα. Έτσι, κατασκεύασε το μουσικό του όργανο βασιζόμενος σε έναν υδραυλικό μηχανισμό που περιλάμβανε ένα δοχείο νερού, αυλούς –δηλαδή σωλήνες, αντλίες αέρα και μια σειρά πλήκτρων.

Η εφεύρεση του έχει καταγραφεί στο έργο «Πνευματικά» του Ήρωνος του Αλεξανδρέως και στο «Περί αρχιτεκτονικής» του Βιτρούβιου. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχει αποκαλυφθεί πραγματικό δείγμα χάλκινης υδραύλιδος του 1ου αιώνος π.Χ. στις ανασκαφές που έγιναν στο Δίον. Χρησιμοποιήθηκε από ρωμαίους και βυζαντινούς αυτοκράτορες, καθώς και ως μουσικό εκκλησιαστικό όργανο. (Φωτογραφία)