Βίντεο - Μαρία Τζόλα, Μακεδονομάχος: Η Ελληνίδα που τόλμησε να ξεκρεμάσει από το δέντρο τους ήρωες Άγρα και Μίγγα για να τους ενταφιάσει

 
25/1/2026

Τι μας έδωσε η Μαρία Τζόλα;  Μα την ίδια την ψυχή της! Για να ζούμε σήμερα ελεύθεροι! 

Η Μαρία Τζόλα, το γένος Νικολάου Μπόιτση από τη Μαργαρίτα Εδέσσης, σεμνή και ενάρετη σύζυγος του Λαζάρου Τζόλα από την Κέλλη Φλωρίνης, μυήθηκε με τον άντρα της στον αγώνα από τον καπετάν Μπούα κι ανέλαβε την τροφοδοσία των ανταρτών Βερμίου - Βόρα (Καϊμακστιλάν), καθώς και την περισυλλογή πληροφοριών.

Γνωστή σαν Μπάμπα-Μούσια, περιτρέχοντας τις περιοχές Καρυδιάς, Νησίου, Λυκοχωρίου, Κερασιάς, Μεσημερίου και Φλαμουριάς δημιούργησε ισχυρό αντιβουλγαρικό ρεύμα, ενώ στο σπίτι της, που ήταν κέντρο ανεφοδιασμού, εύρισκαν στοργή και φροντίδα οι διερχόμενοι Μακεδονομάχοι.

Ακούραστοι βοηθοί της ήταν πάντα οι δύο θυγατέρες Ελισάβετ και Σοφία (Βαλταδώρου), στις οποίες είχε εμπνεύσει πνεύμα θυσίας και προσφοράς. 

Κι όταν στις 7 Ιουνίου του 1907 οι κομιτατζήδες Ζλατάν και Κασάπτσεφ κρέμασαν τους εθνομάρτυρες Άγρα και Μίγγα σε ερημική τοποθεσία μεταξύ Άγρα και Καρυδιάς, μόνο αυτή τόλμησε να τους ενταφιάσει. Με τη συμπαράσταση της Μαρίας Μπακίρτση και της Μαρίας Πάσχου, ίδιες μυροφόρες των καιρών τους, με σπαραγμό κατέβασαν τα αιωρούμενα σώματα, τα εναπέθεσαν σε κάρο και τα μετέφεραν στο Βλάντοβο, για να τα κηδέψουν όπως τους άρμοζε στον περίβολο της εκκλησιάς του Άι-Δημήτρη. 

-Πηγή: "Μακεδονική Ζωή", τεύχ. 94. Αγγέλου Ανεστοπούλου: "Μακεδονικός Αγών 1903-1908", Θεσ/νίκη 1976, τόμ.Γ΄, σελ. 99. Η φωτογραφία δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. 

Ο ποιητής Δ. Αμανατίδης τις αφιέρωσε το παρακάτω ποίημα:

Στις Μαρίες Τζόλα, Μπακίρτση, Πάσχου

Λεία στα όρνια τ΄ άγια των αγίων

και ποιος να ρθει μπορεί να τους κηδέψει; 

Κι οι τρεις Μαρίες κίνησαν, οι Μυροφόρες.

Μύρον ατίμητο βαθιά τους φέρουν άσωτο

-την πάγκαλη ελληνική ψυχή τους.

Στ'  Άι-Δημήτρη την αυλή τα δυο κορμιά αναπαύονται

κι η μνήμη τους μες στης ψυχής το μυρογυάλι.