12/3/2026
Το Λυθρί ήταν ελληνικό χωριό από αρχαιοτάτων χρόνων, μέχρι που έπεσε πάνω του η κατάρα της τουρκοκρατίας. Και όπως συνέβη σε ολόκληρη την Μικρά Ασία και τον Πόντο, χάθηκε και το Λυθρί που οι τούρκοι το ονόμασαν Ιλντιρί, αφού πρώτα έσπειραν την συμφορά, την βία, τον ξεριζωμό...
Τι απέμεινε από το Λυθρί μας; Μόνο φωτογραφίες και πόνος...
Οι φωτογραφίες ερειπωμένων σπιτιών από το Λυθρί σημερινό Ιλντιρί είναι της Ela Cil, από την Αργεντινή βοηθoύ καθηγητού στο Ινστιτούτο της Σμύρνης. Σχολή της Αρχιτεκτονικής. Τις ανάρτησε με το σχόλιο: Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Να θυμίσουμε πως αυτός θεωρείται πατέρας της λογοτεχνίας μυστηρίου και άρχοντας του μακάβριου. Πόσο διαφορετική η δική μας ματιά!!!!
Το Λυθρί ήταν μια όμορφη ελληνική κωμόπολη στις ακτές της Ιωνίας. Κυνηγημένοι το εγκατέλειψαν οι δικοί μας εκείνο το μαύρο Σεπτέμβρη του 1922. Το δρόμο της ξενιτιάς είχαν πάρει και λίγα χρόνια πριν κατά τον πρώτο διωγμό το 1914. Γύρισαν το 1919 με τον Ελληνικό στρατό και βρήκαν τα σπίτια τους χωρίς πόρτες, παράθυρα, στέγες. Τα επισκεύασαν αλλά δεν πρόλαβαν να τα χαρούν. Άφησαν το βιός τους και με λίγες αποσκευές μπήκαν στα καΐκια και πήραν το δρόμο της ξενιτιάς.
Πολλά από τα σπίτια ερειπώθηκαν. Ήρθανε νέοι κάτοικοι και αυτοί πρόσφυγες κυρίως από την περιοχή Αλμωπίας (τότε Καρατζόβα) της Μακεδονίας. Σαν όλα στη Μικρά Ασία το Λυθρί είναι ένα παλίμψηστο που ο κατακτητής έθαψε τη μνήμη των προκατόχων του.
Οι εκκλησίες γκρεμίστηκαν και τη θέση των καμπαναριών πήρε ο μιναρές του τζαμιού. Άλλαξε και το όνομα σε Ιλντιρί. Πολλά από τα σπίτια αφέθηκαν στο έλεος του χρόνου, ερειπωμένα να τα στοιχειώνουν οι μνήμες, χαλάσματα που τα καταπίνει σιγά σιγά η άγρια βλάστηση. Πνιγμένα από τους κισσούς και τις αγράμπελες με τις αγριοσυκιές να παίρνουν τη θέση των ανθρώπων. Χαλάσματα ανοιχτά βιβλία που κρύβουν ιστορίες αιώνων. Χαλάσματα που κρατούν φυλαγμένα άγια μυστικά στις κόγχες τους. Παράθυρα ανοικτές πληγές που χάσκουν, σκάλες που ανεβαίνουν πιά στο πουθενά. Σήμερα φωλιές φιδιών σαν τους λαφιάτες.
Αν είχαν φωνή αυτές οι πέτρες αυτοί οι τοίχοι, τι ιστορίες δεν θα είχαν να πουν. Βλέπεις αυτές τις φωτογραφίες των χαλασμάτων μελαγχολείς και βουρκώνεις. Λες αυτό το χάλασμα ίσως ήταν του παππούς σου! Σε αυτή τη γωνιά ίσως γεννήθηκε η μάνα σου. Εκεί σε αυτό το γυμνό τοίχο ίσως ήταν το εικονοστάσι με το καντήλι. Σε εκείνο το παράθυρο που χάσκει είχε κρεμάσει τα προικιά της μια θεία σου. Εκείνη η πόρτα έχει μείνει χωρίς θυρόφυλλα. Κάπως έτσι είχε μείνει και τον καιρό που έλειπαν από το 14 και όταν γύρισαν την είχαν κλείσει προσωρινά με μια κουρελού. Αυτές τις όμορφες πέτρες ίσως τις είχε πελεκήσει κάποιος πρόγονος. Κάποιος άλλος κοπίασε να τα κτίσει. Εκεί σε αυτή τη γωνιά έπλαθαν κάποιοι δικοί σου όνειρα για τα παιδιά τους, ζούσαν τις αγωνίες από τις ειδήσεις από το μέτωπο. Τους θριάμβους και τις συμφορές.
Αυτά τα ερείπια λες και περιμένουν τους παλιούς ιδιοκτήτες να ξαναγυρίσουν και να τα
αναστηλώσουν όπως τότε το 1919. Σήμερα τα φυλάνε οι μνήμες.
-Πηγή: erythrealithri.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου