Ορλωφικά: Η πρώτη επανάσταση κατά της οθωμανικής σκλαβιάς και ο ύπουλος ρόλος των ρώσων

28/2/2026

Η πατρίδα μας υπέφερε τα πάνδεινα από τους οθωμανούς στους αιώνες της σκλαβιάς, η οποία όμως δεν στάθηκε ικανή να κάνει τους Έλληνες να πάψουν να ονειρεύονται την ελευθερία τους! 

Ωστόσο, τα πενιχρά μέσα που είχαν στην διάθεσή τους δεν τους επέτρεπαν ούτε να οραματίζονται ούτε να οργανώσουν εξεγέρσεις. Όμως, κάπου εκεί που ο χρόνος είχε σημάνει την δεκαετία του 1770, οι αδελφοί Ορλώφ από την Ρωσία είχαν υποσχεθεί στους σκλαβωμένους Έλληνες την παροχή βοήθειας από την τσαρίνα Αικατερίνη Β΄, κι αυτό ήταν αρκετό για να τους πείσει να ξεσηκωθούν! 

Η επανάσταση ξέσπασε στην Πελοπόννησο τον Φεβρουάριο του 1770, και τα γεγονότα ονομάστηκαν Ορλωφικά. 

Η οργανωμένη επανάσταση στην Πελοπόννησο γεννήθηκε ως ιδέα και μετά ως πράξη σε μια περίοδο που μαινόταν ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας. Τι όμως ήθελαν οι ρώσοι; Να βοηθήσουν πραγματικά τους Έλληνες; Όχι. Αυτό που ήθελαν οι ρώσοι ήταν να προκληθούν ταραχές στο εσωτερικό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ώστε να μπορέσουν οι ίδιοι να καταλάβουν κάποιες βόρειες επαρχίες της! Οι Έλληνες όμως ποτέ δεν έμαθαν τα πραγματικά κίνητρα των ρώσων, αντίθετα πίστεψαν ότι η προσφερόμενη βοήθεια οφειλόταν στην κοινή θρησκεία και στην επιθυμία αποτίναξης του ισλαμισμού. Όταν λοιπόν οι αδερφοί Ορλώφ υπέβαλαν την πρότασή τους στην τσαρίνα για βοήθεια προς τους Έλληνες, αυτή δέχθηκε προς εξυπηρέτηση των δικών της συμφερόντων. 

Δύο χρόνια περίπου κράτησε η προετοιμασία της επιχείρησης, και οι Ορλώφ επισκέπτονταν διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις όπου υπήρχαν Έλληνες, για να τους μυήσουν στον αγώνα, πείθοντάς τους για τα σχέδια τους. Οι Έλληνες αυτοί, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, θα διέδιδαν το σχέδιο τους. 

Τα νέα για τον ξεσηκωμό έφτασαν, όπως ήταν αναμενόμενο, στην Πελοπόννησο, όπου ορίστηκε ως αρχηγός ο Παπαζώλης Γεώργιος. Οι Έλληνες ενθουσιάστηκαν και υποσχέθηκαν να βοηθήσουν την Ρωσία με όποιον τρόπο μπορούσαν. Στην Καλαμάτα, ο Παναγιώτης Μπενάκης με άλλους προύχοντες και κληρικούς, υπέγραψαν έγγραφο, βάσει του οποίου δεσμεύονταν να συμμετέχουν στον ξεσηκωμό. Μόνο οι Μανιάτες ήταν στην αρχή διστακτικοί, αλλά τελικά δέχθηκαν να βοηθήσουν. 

Τα ρωσικά πλοία είχαν ήδη από το καλοκαίρι του 1769 να πλέουν στην Μεσόγειο για να φτάσουν στην Πελοπόννησο. Το 1770, στις 17 Φεβρουαρίου, κηρύχτηκε η επανάσταση, μόλις έφτασαν στο Οίτυλο της Μάνης οι αδελφοί Ορλώφ. Όλα ξεκίνησαν καλά για τους επαναστατημένους, οι μάχες που δίνονταν ήταν νικηφόρες, και η επανάσταση έφτασε μέχρι την Κορώνη. Όταν απελευθερώθηκε ο Μυστράς, δημιουργήθηκε εκεί προσωρινή κυβέρνηση και οι εξεγέρσεις εξαπλώθηκαν και σε άλλες περιοχές, όχι μόνο της Πελοποννήσου, αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας. 

Η κατάσταση, ωστόσο, άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη, γιατί οι δυνάμεις των Ελλήνων και των Ρώσων δεν έφταναν για να υποστηρίξουν την επανάσταση σε βάθος χρόνου, ενώ αντίθετα, οι οθωμανοί ενίσχυσαν τις δυνάμεις τους με τουρκαλβανούς που ήταν επίσης πολλοί, σκληροί και βίαιοι. Μάλιστα, όταν δόθηκε μάχη στην Τριπολιτσά, έσφαξαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και σχεδόν αφάνισαν την πόλη. 

Οι μάχες γίνονταν όλο και λιγότερες, μέχρι τα τέλη Μαΐου. Έπειτα οι ρώσοι καταδιώκοντας τον οθωμανικό στόλο, όλο και περισσότερο απομακρύνονταν από τις επαναστατημένες περιοχές, χωρίς να υπολογίζουν τους Έλληνες που έμεναν πίσω, ολιγάριθμοι και εξαντλημένοι, με αποτέλεσμα να βρίσκονται στο έλεος των τουρκαλβανών. 

Οθωμανοί και τουρκαλβανοί ενωμένοι, χτυπούσαν ανελέητα τους Έλληνες. Βιασμοί, λεηλασίες, δολοφονίες, αγριότητες που δεν βάζει ο νους του ανθρώπου. Ολόκληρες πόλεις και χωριά καταστράφηκαν και πάνω από 20.000 άνθρωποι πουλήθηκαν ως σκλάβοι! Τελικά, ο οθωμανός αντιναύαρχος Χασάν Τζερζαϊλή, έδωσε εντολή να σταματήσουν οι σφαγές, λέγοντας: "Αν αφανίσουμε όλους τους Έλληνες, τότε ποιον θα έχουμε για να πληρώνει το χαράτσι;" 

Τα δραματικά γεγονότα των αποκαλούμενων Ορλωφικών αποτελούν ένα ισχυρό μάθημα για όλους τους Έλληνες, κάθε εποχής και αιώνα. Δεν πρέπει να περιμένουμε βοήθεια από κανέναν, γιατί συμμαχίες και αληθινές φιλίες μεταξύ κρατών δεν υπάρχουν. Τότε οι ρώσοι υποτίθεται ότι θα βοηθούσαν τους Έλληνες να επαναστατήσουν για την κατάκτηση της πολυπόθητης ελευθερίας τους, αλλά στην πραγματικότητα, ζητούσαν την εξυπηρέτηση των δικών τους και μόνο συμφερόντων. Και όταν έκριναν ότι έπρεπε να φύγουν, το έπραξαν, χωρίς να δώσουν την παραμικρή σημασία στους Έλληνες που πια αποδυναμωμένοι εξαιτίας της πίστης τους στους ρώσους, καταδιώκονταν ανελέητα και ολόκληρη η πατρίδα μας παραδίνονταν εκ νέου στις βαναυσότητες των οθωμανών. 

Και σήμερα, παρά τους διατυμπανισμούς κάθε κυβέρνησης ότι η Ελλάδα έχει συμμάχους και φίλους που θα την βοηθήσουν σε περίπτωση που απειληθεί από εχθρούς, εμείς οι Έλληνες ξέρουμε, ή οφείλουμε να ξέρουμε, ότι κανείς δεν μας βοήθησε και δεν μας βοηθά. Τρανό ιστορικό παράδειγμα είναι η Κατοχή της Κύπρου μας από τους τούρκους και η πρόσφατη προδοσία της Μακεδονίας μας στους σλάβους, για την οποία βέβαια μεγαλύτερη ευθύνη φέρουν οι σύγχρονοι Έλληνες πολιτικοί που συμπεριφέρονται όπως οι κοτζαμπάσηδες επί τουρκοκρατίας...