Ανδρόνικος Ματθαίος, Έλληνας κατάσκοπος: Τα φρικτά βασανιστήρια από τους ναζί και τον Έλληνα προδότη

 
1/3/2026

Σαράντα δύο μερόνυχτα ο Ματθαίος Ανδρόνικος υπέστη τα πάνδεινα από τους ναζί. Ποιος ήταν ο Έλληνας προδότης που συμμετείχε στα βασανιστήρια... 

Μετά την δολοφονία από τους ναζί των Ελλήνων κατασκόπων, Λιάκου και Ρούσσου, πέφτει στα βάρβαρα χέρια των καθαρμάτων και ο ατρόμητος συμπολεμιστής τους, Ματθαίος Ανδρόνικος. 

Και αρχίζει η πραγματική τραγωδία αυτού του ανυπόταχτου Έλληνα, που δεν λύγισε και στα πιο φρικτά ακόμα βασανιστήρια των ναζί:

Κι όπως αναφέρει στην έκθεσή του ο υπαστυνόμος Σπύρος Κώτσης (αντικαταστάτης του Γιάννη Τσιγάντε μετά την δολοφονία του) προς την ΜΟ4, την αγγλική κατασκοπεία του Καϊρου δηλαδή, "η ανδροπρεπής στάση του ήρωος τούτου υπήρξε εκπληκτική ενώπιον των βαρβάρων ανακριτών του". 

Σαρανταδυό ολόκληρα μερόνυχτα ο Ανδρόνικος βασανίστηκε αφάνταστα για να μαρτυρήσει τους συνεργάτες του. Αλλά ούτε οι πληγές που του έκαναν στο στήθος και στις πλάτες με καυτό σίδερο, ούτε το ξερίζωμα των νυχιών του με τανάλιες, ούτε το βρασμένο λάδι που του έχυσαν στην κοιλιά, κατόρθωσαν να τον  κάνουν να ανοίξει το στόμα του. 

Ο Ανδρόνικος χαμογελούσε μέσα στο μαρτύριό του κι αυτό ήταν ακριβώς που έκανε να σκυλιάζουν οι γερμανοί και ιδιαίτερα ο διερμηνέας της γκεστάπο, Ερρίκος Κρυονερίτης, που προσπαθούσε με κάθε βάναυσο τρόπο να του αποσπάσει ομολογίες. Όταν όμως είδε κι αποείδε πως δεν έκανε τίποτα, το κτήνος αυτό με την ανθρώπινη μορφή, άναψε ένα τσιγάρο και τραβώντας μερικές ρουφηξιές, φύσηξε τον καπνό στο πρόσωπο του ήρωα. Ύστερα, με φωνή που προσπαθούσε να την  κάνει γλυκιά, του είπε: 

-Δεν λυπάσαι τα  νιάτα σου, Ανδρόνικε; Δεν είσαι ακόμη ούτε είκοσι χρονών και δε χάρηκες τίποτα από την ζωή. Γιατί δεν θέλεις να μιλήσεις; Θα σε βοηθήσω να βγεις ζωντανός κι ελεύθερος από δω μέσα, φτάνει να μας πεις μερικά ονόματα...

Ο νεαρός Έλληνας τον κοίταξε με περιφρόνηση. 

-Αν μπορούσα θα σ΄ έφτυνα! του είπε. Το στόμα μου όμως έχει στεγνώσει και δεν έχω σάλιο, προδότη!

Ο Κρυονερίτης άφρισε από το κακό του. Κι αφού του κατάφερε μερικά χτυπήματα στο πρόσωπο, έσβησε το υπόλοιπο του τσιγάρου του στο σβέρκο του παλικαριού. Τη σύλληψη του Ανδρόνικου - επειδή η μητέρα του κι η αδερφή του έλειπαν στη Μυτιλήνη - την ανάγγειλε τηλεφωνικώς στον πατέρα του - τον κ. Μάρκο Ανδρόνικο που βρισκόταν τότε στην Θεσσαλονίκη - ο θείος του Δ. Ξενάριος.

Ο δυστυχισμένος πατέρας, που δεν είχε άλλο γιο, κατόρθωσε κατανικώντας αφάνταστα εμπόδια, να φτάσει στην Αθήνα στις 12 Μαϊου 1943, παραμονή της δίκης του γιου του. 

Στο μεταξύ ο Ξενάριος είχε βάλει συνηγόρους τούς κ. κ. Σόντην, υφηγητή του Πανεπιστημίου και Κολύμβαν. Και την επομένη, έγινε η δίκη στο Ανώτατο Γερμανικό Στρατοδικείο, στην τραγική αίθουσα του "Παρνασσού". Όταν κλήθηκε να απολογηθεί, ο Ανδρόνικος σηκώθηκε ήρεμος στην θέση του και με εκπληκτική αταραξία, είπε επί λέξει... Συνεχίζεται.

Πηγή: "Έλληνες και ξένοι κατάσκοποι στην Ελλάδα", του Γιάννη Β. Ιωαννίδη, β΄ έκδοσις, εκ. Πεζός Λόγος, Αθήναι 1960 - Το πρωτότυπο κείμενο είναι γραμμένο στο πολυτονικό σύστημα και η φωτογραφία δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. 

Σημείωση: Στα χρόνια της ειρήνης που ακολούθησαν, και μέχρι σήμερα, κι ενώ τιμούνται διάφοροι ως αντιστασιακοί, ο Ματθαίος Ανδρόνικος, όπως και οι συμπολεμιστές του, δεν αναφέρονται πουθενά! Τραγικό και ντροπιαστικό, αλλά και επικίνδυνο είναι όταν περιφρονούμε τους πραγματικούς ήρωες που πρόσφεραν τα νιάτα τους δώρο στην πατρίδα μας.